Brandweermannen legden op 4 oktober gele schermen in het kanaal die verdere verspreiding van aardgascondensaat moesten voorkomen. Het water is momenteel grotendeels gereinigd (foto: YouTube).

Er komt een strafrechtelijk onderzoek naar de rol van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) bij de lekkage van giftig aardgascondensaat in het Afwateringskanaal in het Groningse Farmsum, gemeente Delfzijl. Het onderzoek wordt uitgevoerd door het Functioneel Parket, een landelijk opererend onderdeel van het Openbaar Ministerie, dat zich onder meer bezighoudt met de bestrijding van milieucriminaliteit.

Het kanaal in Farmsum raakte op donderdag 4 oktober ernstig vervuild met een olievlek, maar het bleef lang onduidelijk om welke stoffen het ging en wie de vervuiler was. Vorige week bleek uit laboratoriumonderzoek dat het gaat om aardgascondensaat, een vloeistof die vrijkomt bij de winning van aardgas. Volgens informatie van de Gasunie is het vergelijkbaar met benzine en bevat onder meer benzeen. Aardgascondensaat is zeer licht ontvlambaar, vergiftigend, gevaarlijk voor het milieu en de dampen kunnen kankerverwekkend zijn, aldus de Gasunie.

NAM ontkende eerst
Toen de aard van de stof eenmaal was vastgesteld, was ook meteen duidelijk wie de dader was: de NAM is de enige die deze vloeistof kan lozen. Volgens het gemeentebestuur van Delfzijl heeft het op vrijdag 5 oktober al bij de NAM geïnformeerd of de olievlek in het kanaal van hen afkomstig was. De NAM ontkende dat. De gemeente is daarom ‘not amused’ nu blijkt dat de NAM wél de veroorzaker is.

Staatstoezicht op de Mijnen wil nog niet reageren
Toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen laat weten dat het de NAM heeft ‘gesommeerd de lozing te minimaliseren en eventuele schade aan milieu en natuur te herstellen’. Verder wil het SodM nog niet inhoudelijk reageren, omdat momenteel het strafrechtelijk onderzoek loopt. Het SodM werkt aan dat onderzoek mee. De NAM geeft in een reactie aan te begrijpen dat het incident goed wordt onderzocht. “Ook hebben we zelf een onderzoek opgestart”, zegt een woordvoerder.

Lekbak overstroomde
Het aardgascondensaat kwam op 4 oktober in het Afwateringskanaal terecht toen een lekbak bij het tankenpark van de NAM in Farmsum – enkele honderden meters verderop – overstroomde. Via een putje voor de afvoer van hemelwater stroomde het via het riool naar het Afwateringskanaal. Het oppervlaktewater is inmiddels grotendeels gereinigd. De betreffende rioolbuis, bijna één kilometer lang, wordt de komende weken schoongemaakt.

Niet voor het eerst
In de zomer van 2017 kreeg Farmsum ook al te maken met een lekkage van aardgascondensaat bij het tankenpark van de NAM. Bij het overladen naar een schip vergat iemand een kraan dicht te draaien, waardoor 2500 liter giftige vloeistof in het water belandde. De havenkade werd toen uit voorzorg ontruimd.