De komende dagen is er vanuit Duitsland weer een piek in wateraanvoer op komst. Hierdoor blijven de uiterwaarden langs de IJssel nog twee weken vol water staan, verwacht Waterschap Drents Overijsselse Delta (foto: WDODelta).

Door het langdurig natte weer in de stroomgebieden van Rijn en Maas vertonen de waterstanden in de rivieren al wekenlang een gestage stijging. Deze week kreeg ons land enkele serieuze hoogwatergolven te verwerken en dat was voor Rijkswaterstaat reden om code geel af te kondigen. De Maas noteerde afgelopen weekend al waterafvoeren van 1450 m3/s. In Limburg liepen daarom dijkwachten inspecties.

Dit bericht is geactualiseerd op 10 maart 2020

De vrijwillige dijkwachten liepen hun inspecties in het noordelijk stroomgebied van de Maas in Limburg, vanaf Swalmen (Oostkant Maas) en Thorn (Westkant Maas). Rijkswaterstaat en de waterschappen namen bovendien voorbereidende maatregelen op de verhoogde afvoer, zoals het openen of sluiten van schuiven bij waterkeringen en het plaatsen van schotbalken om tijdelijk het water te keren. Zo plaatste Waterschap Limburg op 2 maart uit voorzorg al een coupure in Arcen en installeerde het pompen in Well, Blitterswijck, Afferden en Blerick. Toen het water bleef stijgen, stelde het Limburgse waterschap op 6 maart aanvullend pompen op en werd er in Well een demontabele kering geplaatst. Rijkswaterstaat heeft bovendien de stuwen Belfeld, Roermond en Sambeek gestreken. Stuw Lith is ook gestreken maar niet geopend voor scheepvaart. Deze maakt nog gebruik van de sluis. Sluis Linne is vooralsnog gestremd. Deze wordt gebruikt om extra water te spuien.

Stuw Linne: tijdelijke dam houdt waterstand op peil
Op 10 februari raakte stuw Linne beschadigd door twee duwbakken die door de storm op drift waren geraakt. Rijkswaterstaat bouwt een tijdelijke breuksteendam om de schade aan stuw Linne goed in beeld te brengen. De bouw van deze dam is door de hoge waterstanden wel vertraagd. De dam moet er ook voor zorgen dat de waterstand in het stuwpand goed op peil blijft als de wateraanvoer afneemt. Daarmee blijft de stuw stabiel. Bij de inspectie is geconstateerd dat vier jukken (onderdelen van de stuw) beschadigd zijn geraakt. Experts bekijken de mogelijkheden die er zijn om de reparatie van de stuw uit te voeren. Duidelijk is dat hiervoor de stuw deels moet worden drooggezet. Op die manier kan ook het deel van de stuw dat nu onder water staat, worden geïnspecteerd. Naar verwachting zullen de werkzaamheden die nodig zijn om de stuw deels droog te kunnen leggen een aantal weken duren. De stuw is nu stabiel, maar die situatie kan volgens Rijkswaterstaat veranderen als de wateraanvoer wijzigt.

Kleine kans op stijging naar meer dan 1500 m3/s
Na de hoogwaterpiek van circa 1450 m3/s op zaterdag 7 maart is de Maas bij Maastricht (St. Pieter) eerst gedaald naar ca 1100 m3/s, maar sinds de ochtend van 10 maart is deze regenrivier opnieuw aan het stijgen, tot zo’n 1400 m3/s in de nacht van 10 tot 11 maart. Rijkswaterstaat meldt dat er nog steeds veel onzekerheid is over de te verwachten neerslag, zodat ook de te verwachten maximale afvoer moeilijk te voorspellen is. Zeer waarschijnlijk zal deze ergens tussen de 1300 en 1500 m3/s uitkomen, met een kleine kans (circa 10 procent) op een afvoer van meer dan 1500m3/s. Na de passage van deze piekgolf zal de afvoer in eerste daaropvolgende twee à drie dagen slechts langzaam dalen, denkt Rijkswaterstaat. Daarna zal deze daling verder doorzetten en de verwachting is dat de afvoer rond het weekend van 14/15 maart ruim onder 1000m3/s gaat uitkomen.

Waterstand Rijn bereikt volgend weekend een piek
Sinds 27 februari is de waterstand van de Rijn aan het stijgen, onder invloed van aanhoudende westelijke depressies die over het stroomgebied zijn getrokken. De waterstand bij Lobith bedroeg op 27 februari circa 11,35 m +NAP (3700 m3/s). De neerslag begin maart heeft gezorgd voor een stijging van de waterstand tot een voorlopig maximum van 13,31 m +NAP (5750 m3/s) op 10 maart om 4 uur ‘s ochtends. Voor 11 en 12 maart wordt een daling van de waterstand verwacht, tot 12,80 m +NAP (5150 m3/s). Op basis van de weersverwachting voor de middellange termijn wordt vanaf donderdag 12 maart een nieuwe stijging van de waterstand verwacht, waarbij in het weekend van 14/15 maart een maximale waterstand van rond de 13,50 m +NAP (ca. 6000 m3/s) kan optreden. Na het weekend wordt een daling van de waterstand verwacht.

Veren tijdelijk uit de vaart genomen
De stuwen in de Nederrijn zijn geopend. Vanaf 12 m +NAP te Lobith gaan uiterwaarden langs de Rijntakken onderlopen. Veel uiterwaarden staan nog onder water door de verhoogde waterstanden van begin februari. Gezien de huidige waterstanden is de kering Raveswaaij vanaf 10 maart gesloten. De scheepvaart zal gebruikmaken van de naastgelegen sluis. Op de IJssel zijn de veren Wijhe-Vorchten, Dieren-Olburgen en Olst-Welsum vanwege de hoge waterstanden uit de vaart genomen. Rijkswaterstaat wijst er overigens op dat een waterstand van 13 m +NAP normaal is voor de winterperiode: zo’n stand komt gemiddeld meerdere keren per jaar voor. Een waterstand van 14 m +NAP komt gemiddeld eens in de twee jaar voor.

Uiterwaarden IJssel nog zeker twee weken onder water
De waterstandsstijging in de Rijn betekent dat de uiterwaarden langs de IJssel nog zeker twee weken vol water blijven staan, verwacht Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta). Het waterschap noemt de verwachte stijging echter ‘niet schokkend’. De ondergelopen uiterwaarden hebben volgens WDODelta nog voldoende buffer om het extra water te bergen.