Het is de Belgische overheid gelukt een saneringsovereenkomst te sluiten met chemiebedrijf 3M, dat verantwoordelijk werd gehouden voor de PFAS-vervuiling in de Westerschelde. In totaal moet het bedrijf 571 miljoen euro betalen om de vervuiling rondom Zwijndrecht op te ruimen, werd op 6 juli 2022 in de persconferentie bekendgemaakt. Tegelijkertijd trekt 3M alle juridische procedures tegen de Vlaamse regering in.
Vorig jaar september stelde de Vlaamse Minister van Omgeving Zuhal Demir het Amerikaanse bedrijf 3M in gebreke voor het lozen van de gevaarlijke stof PFAS. De vervuiling was toen al aangetroffen in België en Nederland, in de Westerschelde en het kanaal van Gent naar Terneuzen. Ook was er een tijdelijke opgelegde productiestop.
Met de nu bereikte saneringsovereenkomst moet het bedrijf flink betalen voor de kosten van de vervuiling en gezondheidsschade in de omgeving. In totaal gaat het om 571 miljoen euro, waarvan een deel eerder al toegezegd is door 3M. Belangrijk voor de Vlaamse overheid is dat het om een ‘open end’ overeenkomst gaat, waardoor de regering ook later nog meer geld kan eisen voor gemaakte saneringskosten en kosten van de gezondheidsschade. Andere kosten, zoals wateronderhoud of preventieve gezondheidsonderzoeken, vallen hier niet onder.
Sanering woonwijken
Het bedrijf beloofde in maart dit jaar 150 miljoen euro te investeren om de grond in de woonwijken in de buurt te saneren. Daar is nu, met de saneringsovereenkomst, nog 100 miljoen euro bovenop gekomen voor dringende saneringen. “3M erkent zijn saneringsaansprakelijkheid en saneringsplicht”, aldus Demir.
Schadevergoeding Vlaamse overheid
De Vlaamse regering krijgt een schadevergoeding van 100 miljoen euro. Ze kan dat geld goed gebruiken in verschillende beleidsdomeinen met betrekking tot de PFAS-problematiek rond de fabriek. Nog eens 100 miljoen euro gaat naar de bouwbeheerder van het Antwerpse Oosterweelproject, Lantis. De helft daarvan bestaat uit een financiële schadevergoeding en daarnaast moet 3M diensten leveren zoals een tussentijdse opslagplaats op de locatie.
Op de locatie Zwijndrecht had het bedrijf eerder al 115 miljoen euro geïnvesteerd voor milieutechnologie, plus 5 miljoen euro aan steun voor lokale landbouwers die schade hebben ondervonden door beperkingen die met de verontreiniging gepaard gingen.
Einde juridische procedures
Het akkoord maakt een einde aan twee lopende procedures tegen de Vlaamse overheid. Een aantal productieprocessen in de fabriek blijven stilliggen en het bedrijf laat zijn verzet daartegen vallen, stelde Demir. Ook het beroep tegen strengere lozingsnormen trekken de Amerikanen in.
Het bedrijf ziet verder af van zo’n 1,3 miljoen euro aan overheidssubsidies.
Transparantie
3M belooft transparantie, zoals de milieuorganisaties eerder eisten. Bewoners van Zwijndrecht krijgen informatie die door de Vlaamse administratie is goedgekeurd. Verder zullen er elk kwartaal publieke bijeenkomsten zijn over het verloop van de sanering. Demir hoopt dat de saneringswerken in het najaar kunnen starten.
