De uiterwaarden van rivieren hebben zich volgens de onderzoekers van WENR bewezen als succesvolle klimaatbuffers (foto: E. Dronkert/CC).

Gebieden waar natuurlijke processen de ruimte krijgen, hebben een groot potentieel om te dienen als buffer tegen klimaatverandering, maar deze optie wordt nog niet standaard meegenomen in planvorming. Dat blijkt uit een evaluatie van Wageningen Environmental Research (WENR). Sinds 2008 werkt de Coalitie Natuurlijke Klimaatbuffers aan meer dan 70 projecten met ‘natuurlijke klimaatbuffers’.

De Coalitie Natuurlijke Klimaatbuffers (CNK) bestaat uit acht natuurorganisaties: Vogelbescherming Nederland, Staatsbosbeheer, Wereld Natuur Fonds, ARK Natuurontwikkeling, Waddenvereniging, De Natuur en Milieufederaties, LandschappenNL en Natuurmonumenten. WENR evalueerde in opdracht van de CNK de werking van natuurlijke klimaatbuffers en hoe deze aanpak als standaardoptie ingebed kan worden in ruimtelijk beleid en in water- en natuurbeheer. De resultaten illustreren dat natuurlijke oplossingen kunnen bijdragen aan klimaatadaptatie en leiden tot een verbetering van de waterveiligheid en watervoorziening. Vooroevers bij dijken, kwelderherstel, zandsuppleties, piekwaterberging rondom steden en de uiterwaarden van rivieren hebben zich bewezen als succesvolle klimaatbuffers.

Klimaatadaptatie én -mitigatie
Ook in de visie die Wageningen University & Research onlangs presenteerde voor Nederland in 2120 spelen natuur en natuurlijke processen de hoofdrol. Natuurlijke klimaatbuffers kunnen water vasthouden en opvangen, watertekorten voorkomen en broeikasgasemissies verminderen. Daarmee is er zowel sprake van klimaatadaptatie als van -mitigatie.

Combinatie met ruimtelijke opgaven mogelijk
Het realiseren van natuurlijke klimaatbuffers kan volgens de onderzoekers van WENR gecombineerd worden met andere ruimtelijke opgaven. Het inbedden in planprocessen komt steeds meer op stoom, stellen zij. Provincies en waterschappen werken op verschillende plekken samen met natuurorganisaties aan planalternatieven die geïnspireerd zijn op natuurlijke processen. Voor deze partijen biedt de evaluatie aanbevelingen om dit type van maatregelen beter mee te nemen in de planprocessen. Volgens WENR vraagt verankering van natuurlijke maatregelen in regionale planvorming ook om een nationale, meer top-down benadering.

Klimaatbestendig in 2120
De missie van de Coalitie Natuurlijke Klimaatbuffers om natuurlijke oplossingen die bijdragen aan klimaatbestendigheid én biodiversiteit vanzelfsprekend te maken voor 2022, is volgens de evaluatie realiseerbaar. De komende jaren is de uitdaging om van succesvolle initiatieven de stap te maken naar een samenhangende aanpak op nationaal niveau, stelt WENR. De gerealiseerde natuurlijke klimaatbuffers zijn in hun ogen een mooi leervoorbeeld van de stappen die genomen kunnen worden voor een klimaatbestendig Nederland in 2120.