De gemeenteraad van Tilburg heeft unaniem ingestemd met een eerste investeringskrediet van 30 miljoen euro voor de aanpak van de hoofdriolering op bedrijventerrein Kraaiven. Daarmee komt een grootschalige en urgente operatie op gang, die nodig is om het functioneren van een cruciaal deel van het Tilburgse rioolstelsel veilig te stellen. De totale kosten worden momenteel geraamd op zo’n 105 miljoen euro.
Uit inspecties in 2025 bleek dat circa 7,4 kilometer aan grote rioolbuizen (diameters tot 2,25 meter) zwaar is aangetast. Het gaat om leidingen aan de IJpelareweg en de Swaardvenstraat/Grootvenstraat in Tilburg-Noord, vlak voor de rioolwaterzuivering. Deze vormen een essentiële schakel in de afvoer van stedelijk afvalwater.
Verzakkingen
De oorzaken verschillen per locatie. Aan de IJpelareweg leidde hoge grondwaterstand al in de zomer van 2024 tot verzakkingen en openstaande voegen, waardoor zand wegspoelde en zogeheten ‘sinkholes’ ontstonden. In de Swaardvenstraat en Grootvenstraat is juist sprake van ernstige aantasting door waterstofsulfide (H₂S), afkomstig uit persleidingen.
De resterende levensduur van delen van het systeem wordt geschat op maximaal drie jaar. Zonder ingrijpen bestaat het risico dat het riool bezwijkt, met grote gevolgen voor de stad.
Voorkeursoplossing: vervangen en optimaliseren
Voor de IJpelareweg is de keuze duidelijk: volledige vervanging is volgens het stadsbestuur de enige toekomstbestendige optie. De gemeente kiest daarbij voor een ‘geoptimaliseerde variant’ waarbij vier bestaande leidingen worden vervangen door twee nieuwe leidingen, gecombineerd met een ondergronds waterbergingsbassin. Deze oplossing is volgens de gemeente niet alleen robuuster, maar ook goedkoper in aanleg en beheer dan één-op-één vervanging.
Voor de andere tracés worden nog varianten onderzocht, waaronder renovatie-opties die mogelijk kosten besparen. Definitieve keuzes daarover volgen later dit jaar.
Kosten lopen fors op
De totale kosten worden momenteel geraamd op circa 105 miljoen euro: 65 miljoen euro voor de IJpelareweg en 40 miljoen euro voor de Swaardvenstraat/Grootvenstraat. Deze raming is nog onzeker; er zijn afwijkingen mogelijk van -10 procent tot +20 procent. De eerder door het gemeentebestuur aangegeven bandbreedte van 60 tot 90 miljoen euro blijkt daarmee te optimistisch.
Financiering via rioolheffing
De investering was niet voorzien in het bestaande Programma Water en Riolering en kan niet worden gedekt uit bestaande middelen. De kosten worden daarom doorberekend via de rioolheffing. De verwachting is dat huishoudens vanaf 2027 jaarlijks 12 tot 18 euro extra gaan betalen. Een definitief dekkingsvoorstel volgt bij de tweede kredietaanvraag in juli 2026, wanneer alle onderzoeken zijn afgerond. Verschillende raadsleden plaatsten wel duidelijke kanttekeningen bij hun stem voor het eerste krediet. Peter van den Hooven (LST): “Het zou te gek voor woorden zijn om tegen te stemmen op iets wat zo noodzakelijk is, maar de lasten worden nu op de burgers gezet. Daar komen we tijdens de begrotingsonderhandelingen op terug.”
Nu de raad akkoord is gegaan met het eerste investeringskrediet, kan de uitvoering na de zomer van 2026 starten. De werkzaamheden zullen naar verwachting doorlopen tot eind 2028.
Onzekerheden blijven
De gemeente wijst op diverse risico’s, waaronder verdere prijsstijgingen, mogelijke bodemverontreiniging en strengere eisen rond emissieloos bouwen. Daarnaast blijft het risico bestaan dat delen van het huidige riool bezwijken voordat de vervanging is afgerond.
Raadslid Frans van Aarle van de partij Lokaal Tilburg vroeg zich tijdens de raadsvergadering af waarom de problemen met het riool pas zo laat boven water kwamen. Wethouder Rik Grashoff (GroenLinks-PvdA) reageerde: “We moeten hieruit lessen trekken. Als we dit soort situaties willen voorkomen, moeten we de inspectie veranderen.” In het najaar wordt pas bekend wat er gaat veranderen in de inspectietechniek van de Tilburgse riolen.
