tijdelijke keringen
Op een testlocatie langs de Roer zijn in Roermond vier type mobiele keringen getest. Hier te zien zijn de GeoDesignBarrier (blauw) en de Mobiele Dijk (rood) Foto: Jac van Tuijn).

Waterschap Limburg zoekt naar aanvullend materieel om woonwijken in beekdalen snel te kunnen beschermen bij een nieuw hoogwater. Vier leveranciers van tijdelijke keringen waren uitgenodigd hun noodvoorzieningen te demonstreren op een speciaal ingerichte testlocatie. Uiteindelijk wil het waterschap enkele kilometers van deze flexibel inzetbare keringen inkopen om die als alternatief voor zandzakken te kunnen inzetten. De test had een opmerkelijk eind.

Dit artikel is alleen zichtbaar voor PREMIUM abonnees

Schrijf je nu gratis in om toegang te krijgen tot PREMIUM artikelen. Alleen je emailadres is voldoende. Je kunt dan alle PREMIUM artikelen gratis lezen tot 1-1-2023. Het abonnement eindigt dan automatisch. Je zit nergens aan vast. Meer informatie over WaterForum PREMIUM lees je hier.
Wij gebruiken uw emailadres alleen om u toegang te geven tot PREMIUM artikelen

Na het hoogwater in juli vorig jaar moest Waterschap Limburg veel zandzakken opruimen die met water waren verzadigd. Het zand moest als verontreinigd worden beschouwd en kon niet bewaard worden voor eventueel hergebruik.
Daarom is het waterschap op zoek gegaan naar een alternatief voor zandzakken. Het waterschap schreef een tender uit onder leveranciers van tijdelijke, flexibele keringen.
Vier hiervan zijn uitgenodigd om op 6 april in Roermond deel te nemen aan een test: de leveranciers van de BoxBarrier, SlamDam, GeoDesignBarriers en Mobiele Dijk. Vier type keringen die al vergaand zijn doorontwikkeld en die al meerdere jaren internationaal op de markt actief zijn.

Snelle aanleg

De vier leveranciers was gevraagd op de testlocatie een tijdelijke kering aan te leggen met een kerende hoogte van 50 cm. De aanleg moest met minimale hulpmiddelen, met minimale inzet van personeel en in een zo kort mogelijke tijd gebeuren. Het waterschap had pompen klaargezet om direct na de aanleg de testlocatie tot 50 cm onder water te kunnen zetten. Opvallend was de snelheid van de Zweedse leverancier van de GeoDesignBarriers die hun systeem van de aaneengeschakelde stalen profielen met twee mensen in een half uur had uitgezet en met een afdekkende folie had overtrokken.

slamdam
Hier te zien zijn de SlamDam (zwart) en de Boxbarrier (geel).(Jac van Tuijn).

Twee vrachtwagens met zand

Op de permante testlocatie voor tijdelijke keringen, Flood Proof Holland van de TU Delft, is jaren gewerkt aan het testen en optimaliseren van deze systemen. Volgens projectleider Juus Teensma van Waterschap Limburg is de toegevoegde waarde van de Limburgse test de andere setting. In Delft wordt maar 9 meter overbrugd. In Roermond ging het over tientallen meters met een setting waarbij een wassende beek werd gesimuleerd.

“Voor zo’n situatie zouden we minimaal twee vrachtwagens zand nodig hebben gehad om het water met zandzakken te kunnen keren”, aldus Teensma. “We zouden ook veel handen nodig hebben om al die zakken te plaatsen en weer op te ruimen. De aanleg en verwijdering van deze systemen werkt vele malen sneller en het materieel is opnieuw inzetbaar.”

Hierbij viel vooral de container op van De Mobiele Dijken met daarin de slanghaspel. Met gemak werd die door vier personen naar de locatie gerold om de ‘slang’ af te rollen en die vervolgens te vullen met water. Na afloop ging de werkwijze in omgekeerde volgorde.

slamdam
De SlamDam verloor één compartiment toen de ondergrond – de overbrugging van de denkbeeldige beek – wegzakte. Later begaf ook de BoxBarrier het. Beide systemen hadden duidelijk last van de verzadigde bodem die was ontstaan na de voorgaande test met de twee andere systemen. (foto: Jac van Tuijn)

Geleiden of keren?

In Nederland worden flexibele keringen al langer gebruikt zoals voor de bescherming van huizen in uiterwaarden of een aanvullende kering boven op kades. In de meeste gevallen gaat het dan om het geleiden van het langsstromende wassend water. Op de testlocatie had Waterschap Limburg gekozen voor een opzet om het water echt te kunnen keren en moest de ‘beek’ worden overbrugd. En daar ging het uiteindelijk voor SlamDam en Boxbarrier mis. De vier systemen werden per twee getest. Eerste werd de locatie onderwater gezet voor GoeDesign en Mobiele Dijk.

Geen grip op ondergrond 

Beide noodvoorzieningen werden tot boven 50 cm belast waarbij het water korte tijd erover heen stroomde. Beide systemen bleven al die tijd stabiel konden het water keren. Daarna was de beurt aan SlamDam en BoxBarrier. Ook die hielden het aanvankelijk maar bij het verder opzetten om ze te laten overstromen ging het mis. De aanwezige expert waren het erover eens dat de grond onder de keringen al zo verzadigd was dat de systemen geen grip meer konden houden op de ondergrond. Als eerste zakte een compartiment van de SlamDam onderuit waarna ook een deel van de BoxBarrier wegspoelde.

Europese aanbesteding

De testdag was voor het waterschap onderdeel van een marktverkenning om zicht te krijgen op het geleiden en keren van snel wassend water in beken voor de bescherming van bebouwingen. Het waterschap gaat de test nu evalueren om zich te beraden op het uitschrijven van een tender.
Afhankelijk van de besluitvorming die hierop volgt, zal een Europese aanbesteding plaatsvinden. Die tender zal naar verwachting gaan over enkele kilometers mobiele kering die op specifieke locaties nabij de beekdalen kunnen worden opgeslagen. In geval van snel wassende water kan het waterschap of veiligheidsdiensten dat materieel dan snel inzetten.