Afbeelding: Deltares
Onderzoekers van Deltares en de Universiteit Utrecht hebben zeespiegeldata in het zuidwestelijk deel van Nederland tot 9000 jaar terug geanalyseerd met een nieuwe methode. De analyse laat zien dat de zeespiegel tussen 9000 en 3000 jaar geleden steeg van 22 naar 2 meter onder het huidige zeeniveau. De resultaten van hun onderzoek werden deze maand gepubliceerd in Quaternary Science Reviews.

Marc Hijma (Deltares) en Kim Cohen (Universiteit Utrecht) hebben voor het zuidwestelijke deltagebied, dat zij in hun publicatie ‘Greater Rotterdam’ noemen, de meest nauwkeurige geologische zeespiegel-observaties uitgezocht. Het gaat om diepte- en ouderdomsgegevens van begraven veenlagen. Dunne laagjes veen werden gevormd rondom de waterspiegel die hoorde bij de zeespiegelstand van die tijd, ook rivieren en getij hadden daarop invloed. Volgens een internationaal-aanvaarde methode  die mede door Hijma werd ontwikkeld, zijn veel van die gegevens nu opnieuw uniform geanalyseerd, met voor elk punt een objectieve foutenanalyse op zeespiegelstand en ouderdom.De database laat zien dat tussen 9000 en 3000 jaar geleden de zee van -22 tot -2 m steeg. Aanvankelijk steeg de zee zeer snel: tussen 9 en 8 duizend jaar geleden met gemiddeld 1 meter per eeuw. Daarna nam de stijgingssnelheid rap af tot circa 0.1 m/eeuw rond 3000 jaar geleden. Ter vergelijking: in de 20e eeuw lag deze snelheid gemiddeld net onder 0.2 m/eeuw.

Tweetraps zeespiegelsprong

Het artikel laat ook zien dat rond 8450 jaar geleden een tweetraps zeespiegelsprong begon die 2 eeuwen duurde. Die werd veroorzaakt door het leeglopen van enorme ijsmeren in Oost Canada gecombineerd met versneld afsmelten van landijs in datzelfde gebied. De stijgingssnelheid piekte toen een korte tijd tot 2 meter per eeuw.

Quaternary Science Reviews publicatie

Artikel en database zijn opgenomen in een themanummer van het vaktijdschrift Quaternary Science Reviews, waaraan vanuit de hele wereld bijdragen geleverd worden. Doel van het thema nummer is een wereldwijde database  van zeespiegelpunten aanleggen die tot 20.000 jaar teruggaat. De geologische gegevens worden gebruikt om gekoppelde zeespiegel-klimaat-ijskapmodellen te kalibreren. Daardoor kunnen analyse van moderne zeespiegelmetingen en zeespiegelstijgings-scenario’s voor de toekomst betrouwbaarder worden.

De publicatie van Hijma en Cohen is via deze link tot 2 juli aanstaande gratis te downloaden.