Tata Steel IJmuiden
Tata Steel uit IJmuiden loosde illegaal kwik in het lokale rioolstelsel. (foto: Wikimedia Commons).

Tata Steel uit IJmuiden loosde illegaal kwik op de riolering. Dat blijkt uit een waarschuwingsbrief die de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied vorige week aan de staalfabrikant verstuurde. Het bedrijf kreeg in die brief een week de tijd om maatregelen te treffen zodat wel aan de lozingseisen wordt voldaan. Wat de precieze gevolgen van de lozing van kwik zijn voor de omgeving is nog niet duidelijk.

In de Volkskrant staat dat Tata Steel ontkent het kwik zonder vergunning te hebben geloosd. Het bedrijf stelt wel degelijk toestemming te hebben om kwik in het openbaar rioolstelsel te lozen. Daarbij verwijst het concern naar een vergunningsaanvraag uit 2001, waarin ook de indirecte lozing van het metaal zou worden genoemd. Tata Steel stelt ook dat de omgevingsdienst de concentratie kwik in rioolwater heeft berekend voordat het afvalwater is gezuiverd. ‘Het is daarom niet zeker is of de hoeveelheid kwik in het oppervlaktewater na zuivering nog steeds te hoog is’, stelt een woordvoerder van Tata Steel in De Volkskrant.

Lijst Zeer Zorgwekkende Stoffen

De omgevingsdienst, de toezichthouder namens de provincie Noord-Holland, vroeg begin 2019 een lijst van alle zogeheten zeer zorgwekkende stoffen die Tata Steel uitstoot en via het afvalwater in het gemeentelijk riool loost. Pas eind vorig jaar en in januari dit jaar leverde Tata Steel de overzichten aan bij de toezichthouder. In de waarschuwingsbrief schrijft de Omgevingdienst dat de rapportages van het bedrijf onvolledig zijn.

Ongewone voorvallen

Uit de gegevens die wel zijn verstrekt blijkt onder meer de illegale lozing van kwik. Ook blijkt dat Tata Steel onvoldoende onderneemt om de uitstoot van zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) te reduceren. Zo blijkt uit de rapportages van de staalfabrikant dat slechts bij 17 van de 213 zogeheten emissiepunten maatregelen zijn genomen om de uitstoot te reduceren. Daarnaast houdt Tata Steel bij maatregelen geen rekening met ‘ongewone voorvallen’. Terwijl die volgens de Omgevingsdienst jaarlijks op grote schaal plaatsvinden bij het bedrijf. ‘De uitstoot van ZZS vanwege de vele ongewone voorvallen belast de omgeving in aanzienlijke mate, zodat ook maatregelen ter voorkoming van ongewone voorvallen beschouwd moeten worden.’

Verruiming Europese normen

In eerder onderzoek stelde de Volkskrant bleek dat Tata Steel meer giftige stoffen in het oppervlaktewater mag lozen dan volgens de Europese normen is toegestaan. In een reactie op dat Volkskrantartikel ‘Tata loost gif en de overheid vindt het goed’ gaf Rijkswaterstaat aan dat de lozingseisen waaraan Tata Steel voldoet, zijn gebaseerd op Nederlandse en Europese normen. Volgens Rijkswaterstaat schetste De Volkskrant destijds ten onrechte het beeld dat Tata van het bevoegd gezag meer ruimte krijgt voor afvalwaterlozingen dan is toegestaan.

Aangifte van bewoners

De vervuiling door Tata Steel is bij bewoners in de omgeving van het bedrijf een doorn in het oog. Zo veroorzaakte het bedrijf Harsco, dat op het terrein van de staalfabrikant restproducten verwerkt, enorme stofexplosies waardoor de omgeving onder een dun laagje stof en grafiet bedekt werd. Uit onderzoek bleek dat in deze grafietregens ook zeer zorgwekkende stoffen zaten. Inmiddels hebben omwonenden van Tata Steel in IJmuiden samen met andere belanghebbenden besloten de staalfabrikant en leidinggevenden van het bedrijf aan te klagen wegens het moedwillig en opzettelijk schaden van mens en dier. Ze hebben voor hun aangifte advocaat Bénédicte Ficq in de arm genomen.

Investeringen

Ook de markt reageert negatief op de vervuiling die het bedrijf veroorzaakt. In januari van dit jaar ketste de overname van de Nederlandse hoogovens door het Zweedse SSAB omdat het bedrijf niet duurzaam genoeg is. De Zweden lieten weten dat zij Tata Steel IJmuiden niet in lijn konden brengen met hun duurzaamheidsdoelstellingen. Tata Steel is zich intussen bewust van de noodzaak om te investeren in het milieu. Het bedrijf wil 300 miljoen euro in een betere lokale leefomgeving steken.