Tata Steel in IJmuiden geldt als een van de grootste lozers van cyanide in Europa. In 2012 werd nog ruim 21 duizend kilo cyanide met het afvalwater van de staalfabriek op zee geloosd (foto: Joost J. Bakker/Creative Commons).

In een reactie op het Volkskrantartikel ‘Tata loost gif en de overheid vindt het goed’ geeft Rijkswaterstaat aan dat de lozingseisen waaraan Tata Steel voldoet, zijn gebaseerd op Nederlandse en Europese normen. Het artikel schetst volgens Rijkswaterstaat ten onrechte het beeld dat Tata van het bevoegd gezag meer ruimte krijgt voor afvalwaterlozingen dan is toegestaan.

Rijkswaterstaat zegt zich niet in dit beeld te herkennen. “Wij verstrekken bedrijven die afvalwater lozen, waaronder Tata Steel, watervergunningen met een maximum op de hoeveelheid te lozen stof per jaar. Gezuiverd afvalwater lozen mag, als dit voldoet aan de in de wet gestelde regels en eisen. De watervergunningen, die nodig zijn om afvalwater te mogen lozen, baseren wij op geldende Nederlandse en Europese normen”, stelt Rijkswaterstaat op zijn website.

Gecombineerd afvalwater
Volgens de Volkskrant mag het staalbedrijf van Rijkswaterstaat echter meer cyanide lozen dan volgens de Europese normen is toegestaan. Cyanide, dat in verschillende vormen voorkomt, wordt door het Europees Milieuagentschap omschreven wordt als ‘zeer giftig’. Rijkswaterstaat geeft aan dat in het geval van Tata Steel de Europese eisen niet toereikend zijn, omdat er sprake is van het lozen van gecombineerd afvalwater, van verschillende fabrieken samen. In zo’n geval is er maatwerk nodig en stelt Rijkswaterstaat zelf lozingseisen vast op basis van Nederlandse en Europese wet- en regelgeving. “Belangrijk hierbij is dat het oppervlaktewater niet vervuild raakt”, zegt de dienst.

Nieuwe vergunning
De Volkskrant schrijft dat Tata Steel voor de lozing van cyanide in 2010 een vergunning heeft gekregen van Rijkswaterstaat die ruimer is dan de Europese richtlijnen. Wel werd daarbij als voorwaarde gesteld dat het staalbedrijf de onderzoeksverplichting had binnen drie jaar de concentratie vrije cyanide – de meest giftige variant – naar beneden te brengen. Inmiddels heeft Tata Steel een nieuwe vergunning aangevraagd, die wel binnen de Europese normen valt, zo schrijft de Volkskrant. Tata Steel weerspreekt in hetzelfde artikel overigens dat er sprake is van ruimere normen voor het lozen van cyanide en het niet voldoen aan de Europese regelgeving. De staalproducent stelt nauwkeurig de lozing te monitoren en constant monsters te nemen. Tata Steel geldt als een van de grootste lozers van cyanide in Europa. In 2012 werd nog ruim 21 duizend kilo cyanide met het afvalwater van de staalfabriek op zee geloosd. De laatste jaren neemt de hoeveelheid cyanide af. Volgens Tata Steel betreft het vooral gebonden cyanide en slechts een zeer kleine hoeveelheid vrije cyanide.

Uitgangspunt watervergunningen
Als uitgangspunt bij watervergunningen neemt Rijkswaterstaat naar eigen zeggen altijd als voorwaarde een reductie van vervuilde stoffen op: “In de watervergunningen leggen wij vast hoe Tata Steel het afvalwater zo goed mogelijk moet zuiveren, conform de normen voor Best Beschikbare Technieken die gesteld worden aan de installaties.” Rijkswaterstaat zegt er ook op toe te zien dat Tata Steel de watervergunningen naleeft: “Wij controleren regelmatig of de lozingen van afvalwater voldoen aan de wet- en regelgeving: via monsternames, het inspecteren van installaties en inspecties vanuit de lucht.”

Gedeputeerde afgetreden
Tata Steel is geregeld in het nieuws vanwege de uitstoot van schadelijke stoffen, onder meer de grafietregens in Wijk aan Zee. Begin december werd bovendien duidelijk dat de uitstoot van stof door een van de fabrieken van Tata al jaren veel te hoog is. Tata meldde die overtreding zelf. De provincie en de Omgevingsdienst hadden de overschrijding niet opgemerkt. Deze recente ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat de Noord-Hollandse gedeputeerde Adnan Tekin dinsdag 10 december zijn ontslag heeft aangeboden bij de Commissaris van de Koning. De PvdA’er was de afgelopen drie jaar als provinciebestuurder verantwoordelijk voor Tata Steel. “Ik heb de afgelopen periode geprobeerd een goede balans te vinden tussen de volksgezondheid van de omwonenden en het economisch belang van Tata”, schrijft Tekin in een verklaring op de website van de provincie. “Na drie jaar hard werken in dit dossier, bleek recent weer dat de samenwerking met de controlerende en toezichthoudende instanties niet bracht wat daarvan verwacht mocht worden. De bewoners verdienen een bestuurder die met een frisse blik dit ingewikkelde dossier verder brengt.”