De zandwinput Over de Maas bij Alphen, waar het granietverwerkende bedrijf Bontrup met toestemming van Rijkswaterstaat granuliet mag storten (foto: Jac van Tuijn).

De voorzieningenrechter oordeelt dat de stort van granuliet bij het project Over de Maas voorlopig mag doorgaan. De gemeente West Maas en Waal was naar de rechter gestapt omdat de stort een gevaar zou kunnen opleveren voor de volksgezondheid. De rechter vindt echter vooralsnog geen aanknopingspunten dat de stort van het granuliet leidt tot verontreiniging.

Voor storten van granuliet is in beginsel een vergunning nodig. Die vergunning is echter niet nodig als het granuliet ‘grond’ is en een afvalstof is ‘die nuttig wordt toegepast’, zoals dit in jurisprudentie wordt omschreven. De voorzieningenrechter komt tot het voorlopige oordeel dat het granuliet inderdaad als grond en als afvalstof moet worden aangemerkt. De vraag of het granuliet nuttig wordt toegepast, vindt de rechter echter te complex om te beantwoorden in deze voorlopige voorzieningenprocedure. Wel stelt de rechter vast dat er geen aanknopingspunten zijn dat de stort van het granuliet leidt tot onaanvaardbare verontreiniging van Over de Maas. Daarom wegen volgens de rechter de belangen van de gemeente onvoldoende zwaar om de stort van granuliet stil te leggen en mag deze voorlopig doorgaan.

Vlokmiddel van polyacrylamide
Het project Over de Maas is een zandwin- en natuurontwikkelingsproject in de uiterwaarden van de Maas tussen Alphen en Dreumel in de gemeente West Maas en Waal. Behalve zand- en grindwinning wordt in een groot deel van het gebied nieuwe natuur ontwikkeld. Daartoe wordt de rivier verondiept door granulietafval van het Amsterdamse granietverwerkende bedrijf Bontrup in het water te storten. Door een uitzending van het tv-programma Zembla is het storten in een kwaad daglicht komen te staan, omdat het granuliet is gebonden met een vlokmiddel van polyacrylamiden. Die kunnen volgens de gemeente gevaar voor de volksgezondheid opleveren. Bij bodemexperts is er bovendien verdeeldheid over de vraag of granuliet wel als grond kan worden gezien en daarom door Bontrup zonder vergunning mag worden gestort. De gemeente vroeg daarom de minister van Infrastructuur en Waterstaat om de stort stil te leggen, maar de minister wees dat verzoek af. De voorzieningenrechter geeft de minister nu – voorlopig – gelijk.

Onderzoek door Wim Kuijken
Ondertussen heeft IenW-staatssecretaris Stientje van Veldhoven, die milieu in haar portefeuille heeft, aan voormalig deltacommissaris Wim Kuijken de opdracht gegeven een ‘second opinion’ te formuleren over zowel het besluitvormingsproces rond het verondiepen van Over de Maas, als de elf rapporten die er liggen over de milieuhygiënische eigenschappen van granuliet. De bedoeling is daarmee de zorgen van omwonenden en de gemeente weg te nemen.