provincie Zeeland
Zeehonden op de Hooge Platen, in het zuidelijk deel van de Westerschelde (foto: Donarreiskoffer/CC BY-SA 4.0).

De provincie Zeeland heeft al ruim tien jaar weet van hoge PFAS-concentraties in de Westerschelde, blijkt uit een PZC-artikel. In een reactie daarop geeft de provincie dat toe. “Met de kennis van nu” had ze naar aanleiding van eerdere onderzoeken opdracht moeten geven voor vervolgonderzoek. Zeeland betreurt dat dit niet is gebeurd en belooft beterschap.

De PFAS-problematiek in de Westerschelde staat sinds afgelopen zomer volop in de belangstelling. Directe aanleiding waren de publicaties van het onderzoek Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) in de Rijkswateren van Rijkswaterstaat en de publicatie Biotanorm voor PFAS in vis volgens de methodiek van de Kaderrichtlijn Water van het RIVM. Maar bij de provincie Zeeland was al langer bekend dat in de Westerschelde PFAS zat, in hogere concentraties dan op vele andere plekken in Nederland. Dat bleek bijvoorbeeld in 2010 uit het onderzoek ‘ldentification and trophic transfer of contaminants in estuarine food webs’ van Deltares en het onderzoek ‘Zeehonden in het Deltagebied’ uit 2015, uitgevoerd door de Universiteit van Wageningen, in opdracht van de provincie Zeeland.

Kennis van toen…

“De vraag waarom de provincie geen vervolgonderzoek heeft gestart, is dan ook een terechte vraag”, geeft de provincie Zeeland aan in een reactie op haar eigen website. “Destijds is gekozen om geen extra onderzoek te laten doen, omdat uit dit onderzoek bleek dat de zeehondenpopulatie toenam. Alleen kwam die groei door aanwas van elders, niet door de geboorte van pups. Om de precieze oorzaak daarvan te achterhalen zou extra ecologisch onderzoek nodig zijn, daarvoor is niet gekozen met de kennis van toen.”

…en kennis van nu

Die keuze zou nu anders uitvallen, stelt de provincie: “Met de kennis van nu over PFAS hadden we de uitkomsten van dit onderzoek hierin ook direct moeten betrekken. Dat is niet gebeurd en dat betreuren we. Als provincie stond dit onderzoek niet meer op ons netvlies en ook elders is deze kennis niet direct meegenomen in de informatievoorziening. Binnen de provincie zal worden geïnventariseerd of er nog rapporten over andere onderwerpen zijn waar metingen met betrekking tot PFAS een rol spelen en we hebben aan onze partners gevraagd soortgelijke inventarisaties te doen.”

PFAS-problematiek nu hoog op de agenda

De provincie geeft aan haar blik en energie nu op de toekomst te richten en wil “binnen haar mogelijkheden” bijdragen aan de oplossing van dit vraagstuk. “En de oplossing is het terugdringen van de hoeveelheid PFAS overal ter wereld en in het bijzonder in de Westerschelde en het Kanaal Gent-Terneuzen”, schrijft de provincie. “Dat is onze hoogste prioriteit. Onze inspanningen van de laatste maanden hebben ervoor gezorgd dat de problematiek bij alle betrokken en verantwoordelijke instanties hoog op de agenda is komen te staan. Zo is duidelijk geworden dat het ministerie de coördinatie oppakt en dat de Internationale Schelde Commissie een belangrijke rol gaat spelen. Deze week hebben wij opdracht gegeven voor het voedselveiligheidsonderzoek. Wij blijven ons inzetten, samen met het Rijk en Vlaanderen, om de hoeveelheid PFAS in Zeeland terug te dringen.”