De ontpoldering van de Hedwigepolder stuitte op veel protest in Zeeland(foto: Creative Commons)

Na een jarenlange maatschappelijke en politieke discussie en recent onderzoek naar PFAS in de bodem is 2 maart begonnen aan het grondwerk in de Hedwigepolder in Zeeuws-Vlaanderen. “Dat is in feite de start van de ontpoldering”, zegt Monique Ekkebus, projectleider voor de provincie. Het eerste grondwerk bestaat uit het graven van geulen waardoor uiteindelijk water de polder in en uit kan stromen. Op 23 maart gaat met een officiële openingshandeling de eerste schop de grond in.

De Hoge Raad bepaalde in januari 2018 dat de staat mocht doorgaan met de onteigening van de Hedwigepolder in Zeeuws-Vlaanderen. Dat betekende dat de polder definitief werd teruggegeven aan de natuur en onderdeel wordt van het getijdengebied van de Westerschelde. De eigenaar van het grootste deel van de polder, Gery De Cloedt, vond dat de rechtbank in Middelburg te weinig oog had voor alternatieven en ging daarom in cassatie. Maar de Hoge Raad veegde zijn bezwaren van tafel.

Bijna alle huizen gesloopt, op één na

“De meeste bomen in de polder zijn gerooid en alle huizen zijn – op één na – gesloopt.” Dat huis is het pand van de voormalig eigenaar van de polder, Gery de Cloedt. Hij verzette zich jaren tegen de onteigening van zijn grond. “Dat huis kan nog niet worden gesloopt omdat er enkele vleermuizen inzitten”, legt Ekkebus uit in de PZC. “Die moeten tijd krijgen om een nieuwe plek te vinden.”

Toch kon er 2 maart al begonnen worden aan de grondwerken. “Deze week zijn het nog voorbereidende grondwerken”, zegt Ekkebus. Er wordt grond afgegraven zodat er volgende week gestart kan worden met het afgraven van de geulen. Die geulen zorgen er straks voor dat water van de Schelde de Hedwigepolder in- en uitstroomt. De grond die uit de geulen komt, wordt gebruikt voor het doortrekken van een al bestaande ringdijk rond de Hedwigepolder. Die ringdijk moet het achterland beschermen als straks de Sieperdadijk en de Scheldedijk aan de Westerschelde zijn afgegraven. De ringdijk krijgt een aansluiting op de zeewerende dijk aan de zuidkant van het gebied aan de Belgische zijde waarvan het werk al vergevorderd is.

Proces van tientallen jaren

De Hedwigepolder is in 1907 ingepolderd en werd vooral voor de landbouw gebruikt. Ondanks verzet vanuit de politiek en door bewoners besloot het Rijk in 2012 definitief eb en vloed in het gebied van zo’n 300 hectare terug te brengen. “In de discussie over de ontpoldering hoor je steeds dat de polder onder water wordt gezet als compensatie voor het uitdiepen van de Westerschelde, maar dat is onjuist”, benadrukt Ekkebus. “Het project wordt uitgevoerd om natuur te herstellen die door menselijk ingrijpen en natuurlijke processen verloren is gegaan.” Ekkebus verwacht dat het graafwerk in de Hedwigepolder zo’n vier tot vierenhalf jaar in beslag zal nemen. “Maar dat betekent niet dat dan al een gebied met de dynamiek van slikken en schorren is ontstaan. Dat duurt tientallen jaren.”