Scherp analyserend en enthousiasmerend zijn de optredens van watergezant Henk Ovink. Dit jaar doet hij mee aan acht online sessies. De foto toont de presentatie in 2018 van het Valuing Water rapport van de Wereldbank en Verenigde Naties, waarvoor hij de hele wereld is rondgereisd en bijeenkomsten heeft georganiseerd (foto: NWP/Jac van Tuijn).

Jarenlang trok voormalig WaterForum-hoofdredacteur Jac van Tuijn in augustus naar Stockholm om voor dutchwatersector.com de International Water Week te verslaan. Vanwege corona kan de reis naar Stockholm deze keer niet doorgaan, maar zo’n 120 sessies zijn dit jaar online te volgen. Gratis! Jac van Tuijn geeft u kijktips. Vandaag deel 2: financiering en duivelse dilemma’s.

Het hoofdthema van de Stockholm International Water Week (SIWW) is dit jaar Water & klimaat, maar de grote stip op de horizon is uiteraard het bereiken van het VN-duurzaamheidsdoel #6, met universele toegang tot schoon drinkwater en deugdelijke toiletten in 2030. Op de website van WaterForum plaatsen we deze dagen een serie kijktips voor opmerkelijke sessies en de inbreng van de Nederlandse watersector. De eerste kijktips vindt u hier. In dit tweede bericht gaat Jac van Tuijn nader in op enkele sessies rond de financiering en de duivelse dilemma’s waar de mondiale watergemeenschap maar moeizaam antwoorden op kan vinden.

Kijktip 4: Kosten versus rechten
Dinsdag 25 augustus, 10.15u en 13.00u
Schaarste zou water vanzelf duurder moeten maken. Echter, deze economische wetmatigheid gaat in de watersector niet op. Al jaren verzucht de mondiale watersector in Stockholm dat water te goedkoop is. Iedereen profiteert van de beschikbaarheid van voldoende schoon water – zoals de industrie, landbouw, gezondheidzorg, energieproducenten –, maar de rekening om die watervoorziening op peil te houden, en uit te breiden, komt op het bordje van de watersector die deze niet zomaar in de tarieven kan verwerken. Vooropgesteld: de toegang tot water is een mensenrecht en juridisch kan de toegang niet ontzegd worden. Dan is er de politiek die houdt van douceurtjes, waaronder lage watertarieven. In de financiële wereld staat de watersector te boek als ondoorzichtig en – anders dan bijvoorbeeld in de energiesector – private investeerders zijn terughoudend. Op de Stockholm Water Week wordt daarom veel gesproken over ‘blended finance’. Het idee is dat private sector de aanleg van duurzame waterinfrastructuur oppakt, waarbij overheden of sociale organisaties de top van de financiële risico’s wegnemen.

Een groot discussiepunt blijft de beschikbaarheid van schoon water en de bescherming van natuurlijke waterbronnen. Door de klimaatverandering, toename van de wereldbevolking en economische welvaart, staan die steeds meer onder druk. Waterschaarste en toekenning van waterrechten zullen tijdens veel sessies tot verhitte discussies leiden. Het kan niet zo zijn dat watergebruikers die veel geld op tafel kunnen leggen, zomaar een grote hoeveelheid water ergens weg kunnen halen en de lokale gemeenschappen het nakijken geven. Het Groningen-drama kent in de mondiale waterwereld vele voorbeelden.

Enkele sessies over financiering op dinsdag die in het oogspringen en zeker de moeite waard zijn te volgen:
Week on water for development, met om 10.15u een uitleg van de politiek en economie in de watersector en om 11.45u de diepgravende sessie Whodummit?onder leiding van Catarina Fonseca van het IRC uit Den Haag. Meer details vindt u hier.
• Action for change: practical lessons in Valuing Waterom 13.00u, waarbij bedrijven worden uitgedaagd verder te kijken dan hun eigen waterkosten en meedoen aan activiteiten buiten hun bedrijfspoorten om waterbronnen beter te beschermen. Meer details vindt u hier.

Kijktip 5: Kwetsbare watervoorzieningen
Dinsdag 25 augustus, 11.00u
Politieke onrust, armoede en natuurrampen maken de watervoorziening in grote delen van de wereld kwetsbaar. Het gaat niet alleen om het slaan van een waterput als een bepaald deel van de bevolking er geen gebruik van mag of kan maken. Of als een overstroming de waterbron helemaal verzilt. Hulporganisaties en de watersector moeten nauwer samenwerken. Dat is de stelling van deze sessie, die mede door het Nederlandse Rode Kruis en het IRC wordt georganiseerd. Meer details vindt u hier.

Kijktip 6: Stoppen met verkeerde investeringen
Dinsdag 25 augustus, 12.00u
Met deelname aan maar liefst acht sessies, zet watergezant Henk Ovink – ‘the Dutch water guy’ – wederom een grote stempel op het evenement. Ovink is internationaal een graag geziene gastspreker en debatdeelnemer vanwege zijn scherpe analyses, maar vooral door zijn enthousiasmerende uitspraken. Waar veel sprekers zwaarmoedig blijven wijzen op de grote mondiale problemen, weet Ovink altijd wel een perspectief toe te voegen in de richting van oplossingen. Een van zijn boodschappen is af te stappen van de klassieke manier waarop waterinfrastructuur tot stand komt. Een tijdrovend lineair proces van onderzoek, beleidvorming, projectontwikkeling, financiering en realisatie. Tegen de tijd dat een waterproject klaar is, is er geen vraag naar of is de waterbron opgedroogd. Ovink is voorstander van een veel flexibeler, circulair, ‘learning-by-doing’-proces waaraan belanghebbenden deelnemen, zodat sneller kan worden ingespeeld op veranderende omstandigheden.

Het eerste optreden van Henk Ovink is tijdens de sessie op dinsdag om 12.00u over het betrekken van meer politici bij de waterproblematiek. Zo is bijvoorbeeld de noodzaak van water voor het kunnen wassen van handen bij de bestrijding van het coronavirus een mogelijkheid die politici op dit moment extra zou kunnen interesseren. Meer details vindt u hier.

Complexe mondiale vraagstukken
Wie de sessies van de Stockholm International Water Week volgt, zal snel merken dat de waterproblemen op wereldschaal complex zijn en soms lastig om te volgen. De kloof tussen de academische wereld en de dagelijkse praktijk is nog groot, maar toch is de Stockholm International Water Week een bijzondere plek om over die complexe vraagstukken mee te kunnen denken.

Voor de meeste sessies wordt wel om registratie gevraagd. Zie het hele programma op de SIWW-website.