In 2023 starten de werkzaamheden om de Lekdijk tussen Wijk bij Duurstede en Amerongen te versterken (foto: HDSR).

Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden heeft 27 augustus drie plannen gepresenteerd om 11 kilometer van de Lekdijk tussen Wijk bij Duurstede en Amerongen te versterken. Het gaat niet alleen om technische oplossingen om de stabiliteit van de dijk te versterken, maar ook om maatregelen om meer natuur te creëren, recreatie te bevorderen en de verkeersveiligheid te vergroten. De werkzaamheden gaan naar verwachting in 2023 van start.

Dat een deel van de Lekdijk een potentieel risico vormt voor de waterveiligheid in de Randstad is al jaren bekend. Als het water bij een dijkdoorbraak vanuit de rivieren het gebied in stroomt, dreigen grote overstromingen in de Randstad. Het water zou zelfs tot aan Amsterdam kunnen komen. Wanneer dat gebeurt zijn er volgens het Hoogheemraadschap potentieel één miljoen getroffenen en tientallen miljarden euro’s schade.

Zanddicht geotextiel
Dat wil het Hoogheemraadschap uiteraard voorkomen. Daarom zijn er voor het deeltraject Wijk bij Duurstede-Amerongen drie mogelijke oplossingen voor de dijkversterking gepresenteerd. In het eerste plan is de plaatsing van een scherm van zanddicht geotextiel een optie om te voorkomen dat water onder dijk doorsijpelt, zand meeneemt en bezwijkt (piping). Een dergelijk scherm heeft als voordeel dat grondwaterstromen niet worden geblokkeerd. Ook is deze oplossing volgens het Hoogheemraadschap goedkoper dan een scherm van staal of bentoniet. Een alternatief voor geotextiel is een grofzandbarrière, schrijft het waterschap in een nota. De toepasbaarheid en de kosten van deze oplossingen kunnen beter worden beoordeeld als de resultaten van de ‘Project Overstijgende Verkenning piping’ bekend zijn.

Binnendijkse pipingberm
Het tweede plan is de aanleg van een binnendijkse pipingberm van klei. Om dit op een vloeiende manier aan te sluiten op de bestaande dijk moet daarbij in veel gevallen ook grond worden aangebracht op het land tussen de dijk en het huidige uittredepunt. Benedenstrooms van de stuw wordt in deze oplossing gekozen voor de aanleg van een drainagestelsel. Hiermee wordt de opwaartse druk van het grondwater net achter de dijk verlaagd en het risico op piping verkleind. Ook zorgt het drainagestelsel voor een stabielere binnenberm, stelt het Hoogheemraadschap.

Buitendijkse bentonietmat
In het derde plan wil het Hoogheemraadschap piping tegengegaan door buitendijks een bentonietmat of klei in te graven. Op trajecten waar niet voldoende ruimte is wordt gekozen voor een verticaal scherm, bijvoorbeeld van zanddicht geotextiel. Zo wil het Hoogheemraadschap de natuurontwikkeling de ruimte geven.
Een woordvoerder van het Hoogheemraadschap benadrukt dat er nog geen definitieve keuze is gemaakt voor een van de drie plannen of een combinatie daarvan. “Wij bevinden ons nu in de verkenningsfase. Hierbij werken wij samen met Sweco en Arcadis, een ontwerpgroep met bewoners en andere belanghebbenden. Samen werken we toe naar één voorkeursalternatief. Het Algemeen Bestuur van het Hoogheemraadschap zal in de zomer van 2020 het voorkeursalternatief vaststellen. Vervolgens werken we tot 2022 de plannen in detail uit. De werkzaamheden kunnen dan naar verwachting in 2023 beginnen.”

Bewoners betrokken
Het Hoogheemraadschap heeft vanaf de start van het project de bewoners van de betrokken gemeentes bij de planvorming betrokken. Zo reden medewerkers in een camper door Amerongen en Wijk bij Duurstede om de ideeën van de bewoners over de dijkversterking en natuurontwikkeling te verzamelen. De ideeën zijn vervolgens samengevoegd met de technische oplossingen die nodig zijn om de dijk te versterken. Hiermee loopt het Hoogheemraadschap volgens de woordvoerder vooruit op de Omgevingswet die 1 januari 2021 ingaat. Een van de doelen van de Omgevingswet is immers om bewoners bij de planvorming over dit soort projecten meer te betrekken.

Lees hier de Nota Kansrijke Oplossingen van het Hoogheemraadschap