Evides Industriewater werkt aan een businessplan voor het hergebruik van het effluent van rwzi Harnaschpolder (foto: Delfland).

Glastuinbouw Nederland is blij met het EU-akkoord dat waterhergebruik in de land- en tuinbouw verder moet stimuleren. Door de minimumeisen voor onder meer E-coli-bacteriën in het gezuiverde effluent ontstaat volgens de brancheorganisatie EU-breed duidelijkheid over wat minimaal noodzakelijk is om de voedselveiligheid te waarborgen. De lidstaten moeten de richtlijn nog invoeren.

Het Europees Parlement, de Europese Commissie en de Europese lidstaten bereikten 2 december een akkoord over wetgeving die hergebruik van gezuiverd afvalwater verder moet stimuleren in de land- en tuinbouw. De urgentie hiervoor neemt toe door langere droogteperiodes, waardoor zeker in de zuidelijke lidstaten, steeds minder water beschikbaar is voor landbouwirrigatie.

Volgens schattingen van Europese politici is het mogelijk om in Europa jaarlijks 1.7 miljoen tot 6.6 miljoen kubieke meter water per jaar te besparen door gezuiverd afvalwater te hergebruiken. Dat gebeurt momenteel vooral in de zuidelijke lidstaten.

Gangbare praktijk in het zuiden
Zo liggen de Nederlandse supermarkten nu al vol met groente en fruit uit Zuid-Europese landen die zijn geteeld met behulp van gezuiverd rwzi-effluent. In deze landen is immers al jaren een groot zoet watertekort. Irrigatie met gezuiverd rwzi-effuent is daar al geruime tijd een gangbare praktijk.

Iedere lidstaat deed dit echter naar eigen inzicht en met eigen kwaliteitsnormen. Dit zorgde soms voor twijfels over de kwaliteit van land- en tuinbouwproducten bij andere lidstaten die deze gewassen importeerden.

Met de nieuwe Europese wetgeving worden die twijfels weggenomen, is de verwachting. Elk gewas, of de watergift nou met grondwater of gezuiverd water is gerealiseerd, voldoet dankzij deze wetgeving aan dezelfde kwaliteitsnormen. Zo staan er in de richtlijn normen voor E-coli. Minimaal 90 procent van de onderzochte monsters moet daaraan voldoen.

Hergebruik in Nederland in kinderschoenen
Hergebruik van rwzi-effluent voor irrigatie in de land-en tuinbouw staat in Nederland nog in de kinderschoenen. Ook in droge tijden is er vooralsnog immers nog genoeg betaalbaar zoet water beschikbaar. Bovendien is er koudwatervrees bij de inzet van rwzi-effluent in de landbouw, bleek 31 oktober tijdens het symposium Waterfabriek De nieuwe bron in Blue City in Rotterdam.

Volgens Guus Meis, beleidsspecialist Water & Omgeving bij Glastuinbouw Nederland, kunnen rwzi’s het gezuiverde effluent rechtstreeks aan tuinders leveren. “Dan zijn wel goede afspraken nodig wie de vereisten vanuit de EU op zich neemt. Voor een individuele ondernemer is de meetverplichting, bijvoorbeeld voor E-coli, niet eenvoudig, dus het is waarschijnlijker dat een partij dat voor zijn rekening neemt die aan meerdere tuinders water levert.” Hij benadrukt dat de glastuinbouw een hoge kwaliteit gietwater nodig heeft. “Naast filtratie zal er altijd een ontzoutingstechniek nodig zijn.”

Meer Nederlandse waterfabrieken
Ferdinand Kiestra, innovator bij waterschap Aa en Maas en tevens lid van de werkgroep Waterfabriek, spreekt van een hele mooie stap voorwaarts, die ook de noodzaak van waterhergebruik onderschrijft. “We hopen dat deze uniforme regels ertoe leiden dat we meer waterfabrieken kunnen realiseren.”

Ook VVD Europarlementariër Jan Huitema, onderhandelaar op dit dossier namens Renew Europe, is erg tevreden met het resultaat: “Deze regels brengen ons weer een stap dichter bij de circulaire economie. De strenge veiligheids- en kwaliteitsnormen die we nu hebben afgesproken, zorgen ervoor dat gezuiverd afvalwater zonder twijfels over voedselveiligheid kan worden hergebruikt. Dat zorgt weer voor minder waterverspilling. Een win-win situatie dus. Zeker als we in de toekomst te maken krijgen met langere periodes van droogte, ontstaat er meer behoefte aan hergebruik van water. Dan is het verstandig dat we nu alvast duidelijke regels hebben.”

.