Ferdinand Kiestra, innovator bij waterschap Aa en Maas (rechts) ziet volop kansen om leveranciers en afnemers van rwzi-effluent aan elkaar te koppelen (foto: Twitter).

Het gebruik van gezuiverd rwzi-effluent als drinkwater is voor de meeste drinkwaterbedrijven en consumenten nog een stap te ver. Ook in de landbouw en industrie is sprake van koudwatervrees vanwege de betrouwbaarheid van de levering. Dat bleek 31 oktober tijdens het symposium Waterfabriek De nieuwe bron in Blue City in Rotterdam.

De droge zomers in 2018 en 2019 hebben de urgentie vergroot om serieus naar de grootschalige inzet van gezuiverd rwzi-effluent te kijken, werd duidelijk tijdens het eerste symposium van de Waterfabriek, onderdeel van de Energie- en Grondstoffenfabriek. Hierin werken waterschappen en drinkwaterbedrijven samen aan projecten op dit gebied. Bovendien is er een grote hoeveelheid beschikbaar via de 340 rwzi’s. Technisch en financieel is het gezien de transportkosten haalbaar, mits de afnemers zich binnen een straal van 10 kilometer van een rwzi bevinden, blijkt uit berekeningen van de initiatiefnemers.

Koudwatervrees
Mark Schaap, technologiemanager bij North Water (joint venture van Evides Industriewater en Waterbedrijf Groningen), wees erop dat de industrie in Noord-Nederland nu een kwart van het drinkwater gebruikt. Door de opkomst van de waterstofeconomie, datacenters en biobased bedrijven is er in de toekomst meer water nodig. De inzet van gezuiverd rwzi-effluent is een serieuze optie, maar bij industriële klanten bestaat soms koudwatervrees merkt hij in de praktijk. Leveringszekerheid, betrouwbaarheid en de juiste specificaties zijn essentieel om bedrijven over de streep te trekken om rwzi-effluent voor hun processen te gebruiken.

Water bufferen
Claude van Dongen, portefeuillehouder bodem- en waterkwaliteit bij LTO Nederland, stelde dat de hoeveelheid gezuiverd rwzi-water uit de leiding van een rwzi niet genoeg is om aan de vraag van agrariërs tijdens de piek te voldoen. Daarom is het essentieel om het water te bufferen. Probleem hierbij is dat het water opkomende stoffen kan bevatten, waarvoor nog geen normen bestaan. De effecten van deze stoffen in de waterbuffers op de waterhuishouding zijn volgens hem nog onbekend. Ook wet- en regelgeving zit toepassing soms in de weg. Zo willen afnemers van het gezuiverde afvalwater van de SuikerUnie niet als afvalverwerker worden gezien. Dat neemt immers weer extra wet- en regelgeving met zich mee waaraan ze moeten voldoen.

Perceptiemanagement
Vewin-directeur Hans de Groene sluit het gebruik van effluent voor drinkwater in de verdere toekomst niet uit. Hij wees erop dat het in sommige landen, zoals Singapore al gebeurt. Voor de voorzienbare toekomst ziet hij meer in toepassingen in de industrie en landbouw die kunnen helpen kostbare bronnen voor drinkwater te ontzien. Drinkwaterbedrijven kunnen vooral een bijdrage leveren met hun kennis van productie, zuivering, distributie en klantbediening. Ook kunnen ze volgens hem een rol spelen in het managen van de perceptie van de klant, zoals bijvoorbeeld de landbouw of de industrie, die uiteindelijk het gezuiverde rwzi-effluent moet accepteren. De sleutel daarvoor is duidelijk te maken dat de kwaliteit van het gezuiverde effluent volgens de Groene niet onderhandelbaar is.

Uitdagende gesprekken
Ferdinand Kiestra, mede-organisator van het symposium en innovator bij Waterschap Aa en Maas, sprak ook over uitdagende gesprekken met drinkwaterbedrijven over de inzet van gezuiverd rwzi-effluent als drinkwater. “Wanneer ik ze vertel dat we op termijn de gezuiverde urine van de buurman gaan drinken, is dat niet alleen voor de drinkwaterbedrijven, maar ook voor de consumenten nu nog wellicht een stap te ver. Wanneer de droge periodes toenemen, neemt de urgentie om gezuiverd rwzi-effluent te gebruiken alleen maar toe. Dan vechten we in Nederland niet meer uitsluitend tegen het water, maar juist voor het water.”

Kiestra ziet naar aanleiding van het symposium veel kansen om leveranciers van rwzi-effluent en potentiële afnemers aan elkaar te koppelen. Sommige bedrijven, zoals Dow in Terneuzen, werken al jaren met gezuiverd rwzi-effluent in hun processen. De komende maanden gaat hij hiermee vanuit de Energie-en Grondstoffenfabriek aan de slag.