toekomstige drinkwaterwinning
Foto: Vitens

De provincie Gelderland heeft elf gebieden aangewezen die Vitens in de toekomst kan inrichten voor drinkwaterwinning. Onder de meeste gebieden ligt een kleilaag, zodat de reservering op dit moment nog weinig invloed heeft op de bovengrondse activiteiten. In drie gebieden gaat het om toepassing van oevergrondwaterinfiltratie, langs de IJssel en de Waal.

Watersector nieuws

Ook de provincie Gelderland verwacht de komende twintig jaar een toename van de vraag naar drinkwater. Dat blijkt uit een verkenning door alle provincies naar de extra benodigde productiecapaciteit en de daarmee samenhangende ruimte voor zoetwatervoorraden. Landelijk wordt verwacht dat in 2040 jaarlijks 372 miljoen kuub drinkwater extra geleverd moet gaan worden. Het Rijk heeft daarom de provincies gevraagd om Aanvullende Strategische Voorraden (ASV’s) voor drinkwater aan te wijzen.

Dit artikel is alleen zichtbaar voor PREMIUM abonnees

Schrijf je nu gratis in om toegang te krijgen tot PREMIUM artikelen. Alleen je emailadres is voldoende. Je kunt dan alle PREMIUM artikelen gratis lezen tot 1-1-2023. Het abonnement eindigt dan automatisch. Je zit nergens aan vast. Meer informatie over WaterForum PREMIUM lees je hier.
Wij gebruiken uw emailadres alleen om u toegang te geven tot PREMIUM artikelen

Gelderland staat aan de lat voor 55 miljoen m3 extra. Hierop vooruitlopend heeft de provincie nu elf gebieden aangewezen waarbinnen de komende jaren, in overleg met Vitens, nieuwe grondwaterbeschermingsbieden worden aangewezen. De grootste reserveringsgebieden liggen in de Betuwe en daar heeft de aanwijzing voor ophef gezorgd onder fruittelers, die bezorgd zijn dat hun bedrijfsvoering door de reservering zal worden beperkt.

Beschermende kleilaag in toekomstige drinkwaterwinning

Volgens de provincie ligt er in drie gebieden een beschermende kleilaag die ervoor zorgt dat het diepere grondwater goed beschermd is tegen vervuiling. Dat betekent dat de meeste bedrijfsactiviteiten onverminderd door kunnen gaan. Alleen voor het slaan van diepe winputten, zoals voor aardwarmte, gaan beperkingen gelden. Boringen dieper dan 200 m zullen worden verboden. In de reserveringsgebieden waar de kleilaag ontbreekt, gaat een vergunningsplicht gelden voor nieuwe bedrijven en komt een algeheel verbod op bodemenergiesystemen. Het risico van een lekkage is volgens de provincie te groot.

Bestaande winningen

De provincie Gelderland telt nu veertig grondwaterwinlocaties en voor de lange termijn kunnen die niet genoeg water leveren om aan een groeiende vraag te voldoen. Uit onderzoek door de provincie blijkt dat die bestaande winningen al volop worden benut en dat het opvoeren van de productiecapaciteit maar beperkt mogelijk is of nadelige gevolgen heeft voor de natuur. Daarom heeft de provincie de nieuwe gebieden aangewezen. Daar kan Vitens in de toekomst nieuwe winlocaties inrichten.

Oevergrondwater

Drie reserveringsgebieden zijn locaties waar Vitens op termijn een oevergrondwaterwinning kan realiseren. Het gaat om het ‘aanzuigen’ van rivierwater uit de Waal of de IJssel. Via de oeverbodem van de rivier komt het rivierwater in een pompput en vervolgens wordt het water gezuiverd. Voor Gelderland zou het gaan om een primeur, maar Vitens heeft de techniek in Overijssel al in gebruik langs de IJssel bij Zwolle. Met deze optie wil de provincie kunnen beschikken over meer soorten bronnen anders dan alleen grondwater. De eerste locatie voor zo’n oeverwinning zal nu onderzocht worden langs de Waal bij Ewijk.

Aanpassingen

Watergedeputeerde Peter van ’t Hoog realiseert zich dat de reserveringen consequenties hebben. Daarom heeft de provincie de 300 reacties op de inspraak nog eens goed doorgenomen en daar waar mogelijk aangepast. “Wij moeten vooruitkijken, maar ook doorpakken. Vandaar een zorgvuldige afhandeling van de zienswijzen. We hopen daarmee direct betrokkenen tegemoet te komen”, aldus Van ’t Hoog. De aanpassingen betreffen de versoepeling van regels zodat er in minder gevallen een vergunningsplicht is. Ook zijn de gebieden waar mogelijk iets kleiner gemaakt. Van ’t Hoog: “Verder gaan we de mogelijkheden en randvoorwaarden van oevergrondwaterwinning verder onderzoeken. Met de fruitteelt- en laanboomsector in het rivierengebied willen we in gesprek gaan over een robuust watersysteem in het Rivierengebied, voor de komende vijftig tot honderd jaar.”

Andere bronnen

In juli nemen Provinciale Staten een besluit over deze geactualiseerde plannen en daarna kan de volgende stap worden gezet naar het vaststellen van de meer specifieke grondwaterbeschermingsgebieden. Die verkleining verwacht de provincie voor de meeste gebieden de komende drie tot vijf jaar te kunnen maken. De provincie kondigde veder aan de komende jaren onderzoek te doen naar andere bronnen voor drinkwater, zoals brakwater, en andere concepten, zoals de wateraccu Veluwe. Daarnaast zet Gelderland in op waterbesparing. Zo wil de provincie via verschillende inspanningen ervoor zorgen dat er voldoende drinkwater is, komt en blijft.