In de voorbije jaren hebben overstromingen van de Velika Morava rivier tot grote materiële schade geleid (foto: Bohumil Blahuš/CC).

Deltares heeft een real-time hoogwatervoorspelsysteem ontwikkeld voor de grootste rivier van Servië. Dit systeem, gebaseerd op de Delft-FEWS software, is 22 april opgeleverd. De Servische overheid heeft Deltares gevraagd het systeem te ontwikkelen, omdat de overstromingskansen in het stroomgebied van de Velika Morava rivier groot zijn.

De Velika Morava (38,200 km2) is de grootste rivier in Servië. In de omliggende, met name laaggelegen, gebieden rondom de rivier is de kans op overstromingen groot. Niet overal wordt de rivier volledig beschermd door dijken en ook is er op sommige plekken sprake van hoogwater vanwege smeltend ijs en sneeuw. In de afgelopen jaren hebben diverse overstromingen grote materiële schade veroorzaakt en zelfs levens geëist.

Delft-FEWS
Deltares heeft het nieuwe Velika Morava Flood Forecasting and Warning System (VM-FFWS) gebaseerd op de Delft-FEWS software. Delft-FEWS bestaat uit een reeks configureerbare modules voor het bouwen van een ondersteunend systeem voor operationeel waterbeheer, dat op maat is ingericht voor de specifieke vereisten van een individuele organisatie. VM-FFWS maakt gebruik van bestaande databronnen, zoals neerslag, temperatuur en waterstanden geïmporteerd uit telemetriesystemen, alsmede neerslagradargegevens en weersverwachtingen van verschillende Servische en Europese meteorologische instituten. Alle data wordt automatisch ingevoerd, gevalideerd en bewerkt tot invoer voor twee ontwikkelde hydrologische modellen. De gesimuleerde verwachte rivierafvoer uit deze modellen wordt vervolgens met foutcorrectiemodules verbeterd en gevisualiseerd in interactieve schermen voor de hydrologen van Deltares’ opdrachtgever, Republic Hydro-Meteorological Service of Serbia (RHMSS).

Hydrologische modellen
In het project zijn twee hydrologische modellen ontwikkeld, die de regen, sneeuw, temperatuur en verdamping in het stroomgebied vertalen naar rivierafvoer. Een semi-gedistribueerd HEC-HMS-model van de US Army Corps of Engineers, alsmede het volledig gedistribueerd WFLOW-model van Deltares zelf. De modellen zijn gekalibreerd met verschillende hydrologische condities en draaien operationeel mee in het VM-FFWS.

‘Waar nodig een handje helpen’
Klaas-Jan van Heeringen, projectleider Deltares: “Met dit systeem kunnen modelleurs en operationele waterbeheerders van RHMSS voortaan efficiënt hun riviervoorspellingen genereren. Het systeem biedt ze daarnaast mogelijkheden om toekomstige hydrologische kennismethoden en softwareontwikkelingen uit de internationale Delft-FEWS users community te integreren en toe te passen op hun eigen werkprocessen. Wat ons betreft kunnen ze jaren vooruit, waar wij graag een handje helpen waar nodig.” Deltares zal de modelleurs, waterbeheerders en it-specialisten van RHMSS de komende tijd verder gaan opleiden, zodat zij zelf vaardigheden en kennis ontwikkelen om het systeem te gebruiken en te onderhouden.

Samenwerking met lokale partners
In dit project werkte Deltares samen met de lokale partners Mihailo Anđelić en Centar Građevinskog fakulteta (Centrum voor Geotechniek van de Zagreb Universiteit). Het systeem is uiteindelijk ook beoordeeld en goedgekeurd door de Wereldbank en het ministerie van Landbouw, Bosbouw en Waterbeheer in Servië.