Het Kennisprogramma Zeespiegelstijging onderzoekt hoe Nederland ook in de toekomst veilig kan blijven. (foto: Wiki Media Commons).

De onzekerheden over een mogelijke versnelling van de zeespiegel verkleinen en onderzoeken hoe Nederland ook in de toekomst veilig en leefbaar kan blijven. Dat is het doel van het Kennisprogramma Zeespiegelstijging van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de Deltacommissaris. De aftrap van het programma vond donderdag 5 maart plaats in het Muntgebouw in Utrecht waar 140 deelnemers zich over het vraagstuk bogen.

Rijkswaterstaat, KNMI, waterschappen, universiteiten en kennisinstituten spraken onder meer met elkaar over de mogelijke gevolgen van het afsmelten van landijs op Antarctica voor Nederland. Wat is de houdbaarheid van de huidige aanpak? Hoe lang kunnen we zand blijven suppleren? Wat zijn de mogelijkheden zijn om ons in de toekomst bij een sneller stijgende zeespiegel te beschermen? De bedoeling van de dag was om gezamenlijk tot vervolgstappen en werkafspraken te komen en zo de uitvoering van het kennisprogramma te starten.

Samenwerking

Plaatsvervangend Directeur-Generaal Water en Bodem Titus Livius van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat benadrukte dat de versnelling van de zeespiegelstijging allerlei partijen gaat raken. De komende tijd zal de samenwerking worden gezocht met mensen uit andere sectoren en regio’s. Het Kennisprogramma Zeespiegelstijging loopt tot en met 2025. Over de voortgang wordt ieder jaar gerapporteerd in het Deltaprogramma. Het Kennisprogramma moet belangrijke informatie gaan opleveren voor het nieuwe Deltaprogramma dat in 2027 verschijnt.

Verwachtingen IPCC

Recente onderzoeken duiden erop dat de zeespiegel vanaf 2050 sneller kan gaan stijgen dan de huidige stijging van 2 millimeter per jaar. Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) gaat sinds september 2019 uit van een zeespiegelstijging van maximaal 110 cm in 2100. Over de mate en snelheid waarin de zeespiegel stijgt is intussen nog veel onzekerheid. Verwachtingen variëren van een stijging van 30 cm tot en met 3 meter in 2100. Daarom is het Kennisprogramma Zeespiegelstijging in het leven geroepen.

Zeespiegel in 2018 gedaald

Al jarenlang worden we gewaarschuwd voor een zeespiegelstijging door de klimaatopwarming. Daarom is het opvallend dat de zeespiegel voor de Nederlandse kust in 2018 met maar liefst 7,2 cm daalde ten opzichte van het jaar 2017. Dat blijkt uit de Zeespiegelmonitor 2018 die Deltares in september vorig jaar publiceerde. Volgens Fedor Baart van Deltares komt dat omdat de zeespiegel in  2017 relatief hoog stond vanwege twee grote noordwesterstormen. Daardoor werd het zeeniveau richting de kust opgestuwd. In 2018 waren er twee lange periodes van oostenwind in 2018 waardoor er lagere waterstanden waren. Over een langere periode stijgt de zeespiegel met een gemiddelde van twee millimeter per jaar.