Met de golfoverslagproef wordt getest wat overslaand water doet met de grasbekleding van het binnentalud van de IJsseldijk (foto: WDODelta).

Op 13 januari start Waterschap Drents Overijsselse Delta met een aantal proeven om de sterkte van de IJsseldijk tussen Zwolle en Olst te testen. De zogeheten ‘gras-op-zand-onderzoeken’, een golfklapproef en een golfoverslagproef, vinden plaats in de buurt van de oude energiecentrale Harculo, aan de zuidkant van Zwolle. Zeven jaar geleden deed Rijkswaterstaat daar soortgelijke testen.

Deze onderzoeken zijn nodig voor het project Zwolle-Olst dat WDODelta uitvoert in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma, waarbij de IJsseldijk tussen Zwolle en Olst wordt versterkt om Salland en de stad Zwolle beter te beschermen tegen overstromingen. Het waterschap is in 2017 gestart met dit dijkversterkingsproject en wil nu graag weten hoe sterk de grasbekleding is. Het gaat hier namelijk om nogal ‘zandige’ dijken en de Nederlandse rekenregels gaan uit van meer ‘kleiige’ dijken. Daardoor is de dijkbekleding tussen Zwolle en Olst in principe afgekeurd.

Mogelijk kan deel dijkbekleding blijven liggen
Het waterschap gaat er daarom in het Voorkeursalternatief tot nu toe vanuit dat de bekleding van de hele dijk vervangen moet worden. Het kan echter zijn dat deze onderzoeken ervoor zorgen dat (een deel van) de huidige dijkbekleding kan blijven liggen. Civieltechnisch ingenieursbureau Infram is op 6 januari begonnen met het bouwen van een stellage op de dijk, waarmee de impact van golven en hoog water kan worden nagebootst. Het waterschap kan dan zien wanneer de grasbekleding van de dijk eventueel beschadigd raakt.

Twee typen proeven
In oktober 2012 voerde Rijkswaterstaat op de IJsseldijk bij Harculo al testen uit met een golfklapsimulator, om de stevigheid van de grasbekleding te meten. Waarom gaat het waterschap dit ruim zeven jaar later opnieuw doen? Woordvoerder Herald van Gerner legt dat uit: “Wij voeren dit keer twee typen proeven uit: een golfklapproef en een golfoverslagproef. Met de golfklapproef testen we de klappen die golven bij hoogwater geven op de grasbekleding. Die proef hebben we inderdaad samen met Rijkswaterstaat eerder ook uitgevoerd. Dat is dit keer dan ook maar een klein deel van het onderzoek. De informatie kunnen we dan goed vergelijken met de eerdere proef. Het grootste en belangrijkste deel van het onderzoek dat nu gaat plaatsvinden, bestaat uit de golfoverslagproef. Die is nieuw voor ons. Met de golfoverslagproef testen we wat overslaand water (water dat over de dijk komt en over het binnentalud stroomt) doet met de grasbekleding. Beide proeven geven dus een ander soort belasting aan de dijk.”

‘Veel info en data nodig’
“We hebben nu ook heel bewust voor een locatie kunnen kiezen, omdat we vanuit het Hoogwaterbeschermingsprogramma met deze dijk aan de slag gaan”, vervolgt Van Gerner. “Om de dijkversterking goed te kunnen uitvoeren, hebben we veel info en data nodig. Bijvoorbeeld van de ondergrond, maar ook van de stevigheid van de grasbekleding op deze zandige dijk. Zo krijgen we een goed beeld, voordat er ook nog maar een schop de grond in gaat.”

Vijf weken
De verwachting is dat de onderzoeken vijf weken gaan duren. De proeven worden alleen overdag uitgevoerd en voor buurtbewoners zijn publieksmomenten georganiseerd. Meer informatie over de gras-op-zand-onderzoeken is te vinden op www.wdodelta.nl/ijsseldijkzwolle-olst.