Waterschap Rivierenland liet 19 oktober voor het eerst in Gelderland twee bevers afschieten. De dieren groeven bij Wamel keer op keer diepe gaten in de Waaldijk. De schade door bevers neemt volgens het waterschap toe en vormt een risico voor de rivierdijken. Het waterschap kondigde al in 2020 aan dat het mogelijk deze maatregel moest nemen. De laatste jaren groeit de populatie steeds sneller, inmiddels telt Nederland ruim 5.000 bevers.
Bij het Oude Wiel in Wamel ontstond een onaanvaardbaar risico door graverij van bevers in de Waaldijk. Het waterschap heeft er vorige maand meerdere gangen uitgegraven met een lengte van ruim 20 meter en holen met een doorsnede van anderhalve meter.
Als de rivier hoog staat en het dijklichaam verzadigd raakt, kan een hol leiden tot uitspoeling en dijkbreuk. De winter komt eraan, doorgaans het seizoen met hoogwater op de grote rivieren. Andere maatregelen boden volgens het waterschap op korte termijn geen uitkomst.
Rasters en damwanden
Het waterschap brengt een raster aan om nieuwe bevers uit het Oude Wiel te weren. Damwanden zijn bij de volgende dijkversterking van de Waaldijk (na 2027) een definitieve oplossing tegen graverij. Rivierenland hanteert voor de beschermde diersoort het beverprotocol. Dat beschrijft de werkwijze en de maatregelen bij een lokale schade; die beginnen klein en lopen op in impact. Van het verwijderen van vegetatie zodat een plek voor de bever onaantrekkelijk wordt, tot het uitgraven en dichten van gangen in dijken of het verwijderen van dammen uit sloten. Waar dat kan, neemt Rivierenland preventieve maatregelen, zoals het ingraven van steen of gaas tegen nieuwe graverij.
Risico neemt toe
Gelderland is na Limburg de tweede provincie waar afschot plaatsvindt. In de afgelopen jaren werden in Limburg tientallen bevers afgeschoten, omdat ze kades beschadigden of wateroverlast veroorzaakten met dammen in beekdalen. Waterschap Rivierenland beheert tussen de Duitse grens en de Biesbosch een ander landschap: uitgestrekte polders achter sterke dijken langs de grote rivieren. Heemraad Mathieu Gremmen: “De meeste rivierdijken liggen bij ons. Ze beschermen gebieden waar een miljoen mensen wonen en werken, met vitale infrastructuur voor Nederland. Hier raakt natte natuur heel direct aan waterveiligheid, een kerntaak van ons waterschap.”
Landelijke aanpak
Onlangs bleek dat in heel Nederland de schade door bevers toeneemt en daarmee ook de risico’s. Ingrijpen is gericht op lokale incidenten, niet op de landelijke populatie. Gremmen pleit voor een landelijke aanpak. De bever werd, na een afwezigheid van anderhalve eeuw, omstreeks 1990 opnieuw uitgezet in de Gelderse Poort en in de Biesbosch. Deze gebieden vormen het begin en eind van het werkgebied van Waterschap Rivierenland.
Kenniscentrum Bever
Begin 2021 ging het kenniscentrum Bever van start. Hierin werken organisaties, waaronder STOWA, samen aan het bundelen van kennis en actuele informatie over de bever. De beverpopulatie groeit sinds de herintroductie in 1988 en neemt toe in verspreiding. Dit is ontzettend mooi, stellen de betrokken partijen. Tegelijkertijd neemt het ook enkele uitdagingen met zich mee. Om duurzaam met de bever samen te leven is het delen van kennis en het bundelen van krachten essentieel.
