De fractie van Water Natuurlijk in het bestuur van Waterschap Hollandse Delta slaat alarm over de aanwezigheid van PFAS in het oppervlaktewater. Volgens de fractie vormt het gebruik van PFAS-houdende gewasbeschermingsmiddelen een belangrijke en groeiende bron van deze persistente stoffen.
Met schriftelijke vragen aan het college van dijkgraaf en heemraden wil Water Natuurlijk meer duidelijkheid krijgen over de omvang van het probleem en aandringen op maatregelen, waaronder een landelijk verbod op PFAS-pesticiden.
Sterke toename PFAS-pesticiden
Water Natuurlijk verwijst naar recent onderzoek van Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM), waaruit blijkt dat in 2025 in Nederland 26 toegelaten werkzame stoffen een PFAS-verbinding bevatten. Deze stoffen zijn verwerkt in 117 verschillende gewasbeschermingsmiddelen.
Opvallend is dat het gebruik van PFAS-pesticiden in de afgelopen vier jaar sterk is toegenomen: van circa 131.000 kilogram werkzame stof in 2019 naar 268.000 kilogram in 2023. Dat staat in contrast met het totale middelengebruik, dat in dezelfde periode min of meer stabiliseerde.
Volgens Water Natuurlijk is deze ontwikkeling zorgelijk voor de waterkwaliteit, natuur en volksgezondheid. “Boeren lopen daarbij zelf ook risico’s, vaak zonder zich volledig bewust te zijn van de gevolgen”, stelt de fractie.
PFAS in polderwater Zuid-Hollandse eilanden
Op basis van een eigen analyse, gecombineerd met de CLM-lijst, concludeert Water Natuurlijk dat PFAS-pesticiden op alle Zuid-Hollandse eilanden voorkomen in het polderwater binnen het beheergebied van het waterschap. Zo zijn op Goeree-Overflakkee en in de Hoeksche Waard zeven PFAS-houdende werkzame stoffen aangetroffen, op Voorne-Putten vijf, op IJsselmonde drie en op het Eiland van Dordrecht twee.
De fractie benadrukt dat dit geen volledig beeld geeft: ook inmiddels verboden stoffen, hulpstoffen in bestrijdingsmiddelen en andere bronnen kunnen bijdragen aan de PFAS-belasting van het water.
Vragen over monitoring, handhaving en KRW
In de schriftelijke vragen vraagt Water Natuurlijk onder meer of het waterschap beschikt over een actueel en openbaar beeld van PFAS in het oppervlaktewater, of ook wordt gemonitord op TFA (trifluorazijnzuur), een wijdverbreid en persistent afbraakproduct van PFAS, en hoe het staat met toezicht en handhaving. Daarnaast wil de fractie weten of de PFAS-belasting een risico vormt voor het halen van de Kaderrichtlijn Water-doelen in 2027.
Tot slot roept Water Natuurlijk het college op om via de Unie van Waterschappen bij het Rijk te pleiten voor een verbod op PFAS-pesticiden, naar het voorbeeld van Denemarken. Daarmee wil de fractie voorkomen dat de problematiek verder toeneemt en de waterkwaliteit structureel onder druk blijft staan.
