Sinds 2017 spoelt er weer meer nitraat naar het slootwater op boerenbedrijven dan voorheen (foto: D.J. Bergsma/CC).

Het kabinet moet zorgen voor bindende afspraken met boeren voor grondwaterbeschermingsgebieden. Dat is nodig om alle doelstellingen uit het zesde Nederlandse actieprogramma over de Nitraatrichtlijn te halen. Dat blijkt uit een motie die het Tweede Kamerlid Frank Futselaar van de SP 8 december indiende bij het algemeen overleg Landbouw, Klimaat en Voedsel. De Tweede Kamer nam de motie op 17 december met 92 stemmen voor aan.

Futselaar verwees in het AO Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit op 1 oktober naar de brief over het zesde Nederlandse actieprogramma Nitraatrichtlijn van minister Schouten. Die stuurde zij op 17 juli naar de Tweede Kamer. Hierin staat dat in het merendeel van de grondwaterbeschermingsgebieden de doelstelling van 50 mg nitraat per liter grondwater niet in zicht is. Dat was Futselaar ook al opgevallen. “Dit is een buitengewoon wonderlijke brief, waarin de balans wordt opgemaakt. In slechts 11 van de 34 gebieden worden de doelstellingen in 2025 gehaald”, benadrukte Futselaar.

Onvoldoende

“Ik heb veel ervaring met nakijken en 11 van de 34 is gewoon een onvoldoende. Dat is op dit moment de stand van zaken van de grondwaterbeschermingsgebieden als onderdeel van het actieprogramma.”

Futselaar wilde weten of Schouten het oordeel deelde. Ook vroeg hij zich af waarom de minister in de brief schreef dat ‘het een resultaat is om trots op te zijn’. Volgens het Tweede Kamerlid is in de praktijk gebleken dat het kennelijk door de provincies gehanteerde adagium ‘vrijwillig, maar niet vrijblijvend’, onzin is of in ieder geval ontoereikend om de doelen te halen.

Het Tweede Kamerlid stelt in de motie vast dat er alleen vrijwillige aanvullende inspanningen worden geopperd voor partijen in gebieden die niet aan de doelstellingen voldoen. In de motie vraagt Futselaar het kabinet om het vrijblijvende karakter ten aanzien van de aanvullende inspanningen weg te nemen. Ook wil hij bindende afspraken die leiden tot doelbereik in de periode 2022–2025.

Zevende actieprogramma Nitraatrichtlijn

Minister Schouten van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit ontraadde de motie. “Wij zijn natuurlijk bezig om het zevende actieprogramma Nitraatrichtlijn vorm te geven. Ik heb toegezegd uw Kamer daar begin 2021 over te informeren. De heer Futselaar geeft al richting aan wat er moet gebeuren. Ik zou willen voorstellen om eerst kennis te nemen van wat wij daarin gaan opnemen en om daar het debat over te voeren. De motie is net te vroeg, dus ik wil de heer Futselaar vragen om de motie aan te houden. Anders moet ik ‘m ontraden.”