Rotterdam zet Phoslock in bij blauwalgbestrijding Kralingse Plas

Blauwalg kan huid-, maag- en darmklachten veroorzaken, maar is niet levensbedreigend.

De Kralingse Plas in Rotterdam wordt al jaren geteisterd door blauwalg. Bij langdurige warmte groeit de alg en wordt het water schadelijk voor mens en dier. Er is al van alles uit de kast getrokken om de alg aan te pakken, waaronder waterstofperoxide, maar niets hielp. Dit keer denkt de gemeente een duurzame oplossing te hebben: Phoslock.

Phoslock is een klei waar vijf procent lanthaan aan is toegevoegd. Het mineraal bindt fosfaten en gaat de groei van blauwalg tegen. Door een laagje van de klei over de bodem van de Kralingse Plas te verspreiden, worden de fosfaten geneutraliseerd. Daardoor kan het geen voeding meer zijn voor blauwalg. “Het is geen chemisch product, maar een natuurlijk erts dat uit Azië wordt gehaald en door Australiërs is onderzocht”, vertelt de Rotterdamse wethouder Bert Wijbenga tegen RTV Rijnmond.

Effectieve proeven

Voor het binden van fosfaat zijn tientallen producten beschreven, maar slechts weinigen zijn beschikbaar op de markt, stelt de Universiteit van Wageningen. Zij adviseerde de gemeente om de met lanthaan gemodificeerde klei in te zetten. Phoslock legt fosfaat permanent vast en vormt het stabiele mineraal rhabdofaan in de onderwaterbodem.
Door Wageningen University & Research is veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit en neveneffecten van deze klei, zowel in het laboratorium. Hieruit blijkt de klei een kansrijke toevoeging, die ook volledig veilig is voor zwemmers.

Onderhoudsdoseringen

De plas heeft in de toekomst nog onderhoudsdoseringen van Phoslock nodig. Dat hangt af van hoeveel fosfaat er later de plas nog inkomt. Volgens de gemeente kan het aanbrengen van de klei sneller en met minder last voor omwonenden dan het afzanden. Er is namelijk 1.000 ton klei nodig tegenover 500.000 ton zand.
Daarbij zou de impact op het bodemleven kleiner zijn en is de maatregel goedkoper. “Een gunstig punt van Phoslock is dat het een aantal miljoenen goedkoper is. We hadden 13 miljoen beschikbaar om de Kralingse Plas echt aan te pakken. Dat bedrag is met Phoslock 8 miljoen kleiner”, zegt Wijbenga.

Meer maatregelen

Om de toevoer van fosfaten tegen te gaan zet de gemeente naast Phoslock nog een aantal maatregelen in. Zo is het gemaal van het Kralinger Hout losgekoppeld en de sluis Kralings Verlaat verbeterd. Aanpassingen aan riooloverstorten, het voorkomen en ruimen van bladgroen en uitwerpselen en het vernieuwen van een defosfatiseringsinstallatie staan nog op de agenda.

Overlast duurt nog even voort

De gemeente start in het najaar van 2021 met Phoslock. De effecten van de klei moeten in de zomer van 2022 merkbaar zijn. Tot die tijd is de kans dat er in de zomer enkele tijd niet gezwommen mag worden in de Kralingse Plas sterk aanwezig. Ook na 2022 verwacht Wijbenga niet dat de plas vrij is van algen. “Blauwalg is een natuurlijk product en kan nooit helemaal weg.” Toch is de verwachting van de gemeente dat Phoslock ditmaal echt het laatste hoofdstuk in het dikke boek over Blauwalg is. “Dit is wel het hoofdstuk waarna we veel meer kunnen zwemmen en watersporten op de plas.”