Proef met Freshmaker gaat nog zeker twee jaar door

De Freshmaker infiltreert via een horizontale put zoet oppervlaktewater in ondiepe regenwaterlenzen die drijven op zout grondwater. Door aan de onderzijde van deze lenzen met een tweede horizontale put zout water te onttrekken en dit af te voeren naar zee, ontstaat er over de lengte van de putten een dikke zoete bel, waaruit de tuinder op elk moment naar behoefte zoet water kan pompen.


Nieuwe modellen
De technologie is door KWR ontwikkeld en twee jaar geleden geïntroduceerd. KWR-onderzoeker Koen Zuurbier is de laatste tijd veel in het veld actief geweest. Daarnaast heeft hij nieuwe modellen gemaakt. “Het blijkt bijvoorbeeld dat wij in de winter veel minder zout water hoeven weg te pompen dan wij aanvankelijk hadden gedacht. De infiltratie met zoet water biedt genoeg tegendruk voor het zoute water. Daarnaast blijkt dat het niet loont om de opgebouwde bel zo snel mogelijk terug te winnen, maar dat geleidelijk terugwinnen optimaal is om een zo groot mogelijk volume terug te krijgen”
Meer onderzoek
De komende twee jaar gebruikt Zuurbier voor meer onderzoek naar de aansturing en de voorzuivering voor de Freshmaker. “Doel is om het systeem nog verder te automatiseren. Ook hebben we een oplossing onderzocht die de infiltratieput beschermt tegen zwevende deeltjes (zoals klei en silt) in het te infiltreren water, zodat hij niet verstopt raakt. Hiervoor is op de locatie in Ovezande het innamepunt voorzien van een langzaam zandfilter, die is verwerkt in het profiel van de watergang.” De initiatiefnemers zijn er verder  in geslaagd om vijf nieuwe locaties voor de Freshmaker te vinden. Drie in Zeeuws-Vlaanderen, één op Zuid-Beveland en één op Schouwen-Duiveland.

Europese belangstelling
In het buitenland is er eveneens veel belangstelling voor de Freshmaker. De Europese Commissie heeft recent het SUBSOL-project genomineerd voor een Horizon 2020 subsidie. SUBSOL biedt de mogelijkheid om de Freshmaker en andere Nederlandse zoet-zoutconcepten verder te ontwikkelen. Proefprojecten in Friesland, Zuid-Holland en Zeeland worden voortgezet en uitgebreid en er starten nieuwe proeven in andere Europese landen. Bovendien vinden in een aantal geselecteerde buitenlandse kustregio’s marktverkenningen plaats.
Symposium
Tijdens het symposium ‘Markt voor ondergrondse wateropslag’ in Delft in november vorig jaar bleek dat er in de praktijk aanpassing van wet- en regelgeving noodzakelijk is om het aantal proefprojecten in Nederland uit te breiden. Daarvoor hebben KWR, Sterk Consulting, Acacia Water en Deltares in opdracht van de Stichting Waterbuffer, STOWA, en een aantal waterschappen en provincies inmiddels een concept afwegingskader ontwikkeld. Dat moet bijdragen aan een eenduidige en zorgvuldige beoordeling van de vergunningaanvragen. Tijdens een workshop op 22 april stemmen de verschillende belanghebbenden het concept afwegingskader met elkaar af. 
Zoute teelt
Koen Zuurbier is van mening dat experimenten met de teelt van zoutresistente gewassen ook door zouden moeten gaan. Zo lanceerde Martin Hemminga van het Zeeuws Landschap het idee om met geld van de Nationale Postcode Loterij op een aantal plaatsen in de zuidwestelijke delta te experimenteren met de teelt van zoutresistente gewassen. Volgens Zuurbier  kan de Freshmaker zelfs grotere volumes op maat gemaakt brak water leveren dan volledig zoet water. “Wanneer er gewassen ontwikkeld worden die net iets meer zout kunnen hebben, kunnen wij daar meer water voor leveren. De twee ontwikkelingen gaan daarom prima samen. Overigens zie ik de zoetwatervragende gewassen voorlopig nog niet verdwijnen”
GO-FRESH
Naast de Freshmaker worden binnen het onderzoeksproject GO-FRESH meerdere proeven doorgezet om de zoetwaterbeschikbaarheid in de zuidwestelijke delta te verhogen. Kijk hier voor meer informatie.