Hedwigepolder-ontpoldering Westerschelde
De ontpoldering van de Hedwigepolder stuitte op veel protest in Zeeland(foto: Creative Commons)

Minister Christianne van der Wal- Zeggelink van Natuur en Stikstof schrijft in een brief aan de provincie Zeeland dat ze de zorgen van de provincie over PFAS deelt. Toch staat haar besluit vast: de Hedwigepolder gaat onder water. Ze benadrukt dat het Rijk druk blijft uitoefenen op Vlaanderen om de uitstoot van PFAS terug te dringen.

Na de ontpoldering van de Hedwigepolder zal er in 2022 of 2023 vanuit de Westerschelde met PFOS en PFAS vervuild water stromen. De potentiële vervuiling leidt echter niet tot het stopzetten van de ontpoldering. Minister Van der Wal-Zeggelink verwijst in haar brief van 26 april aan de commissaris van de Koning Han Polman naar recente analyses van Deltares en de Anteagroup die geen aanleiding geven om de uitvoering van het project te wijzigen. Daarnaast noemt de minister dat niet-polderen een ‘verdragsbreuk met Vlaanderen’ betekent.

Natuurontwikkeling kan doorgaan

De minister verwijst naar eerdere onderzoeken van Deltares en Anteagroup, die beiden aangeven dat natuurontwikkeling niet in de weg hoeft te staan als men de verstoring door PFAS-verontreinigingen meeweegt. Een met de Westerschelde aaneengesloten nieuw natuurgebied zal dezelfde natuurkwaliteit en ontwikkelingsmogelijkheden hebben, qua verstoring door verontreinigingen, als bestaand areaal van de Westerschelde.

Waterwet

De minister geeft wel toe dat het onzeker is wat de kwaliteit van de polder is zodra die onder water gezet is. “Ik kan u niet garanderen dat de huidige kwaliteit van de landbodem niet verslechtert wanneer dit straks waterbodem is”, schrijft ze. Wel gelden er dan andere wetten. “Op het moment dat de Hedwigepolder waterbodem is, geldt hiervoor de Waterwet en niet meer de Wet Bodembescherming. Voor PFAS geldt dan de zorgplicht voor oevers en waterbodems conform artikel 6.8 van de Waterwet. Deze zorgplicht stelt dat eenieder die handelingen verricht verplicht is alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs kunnen worden gevergd om een verontreiniging of aantasting te voorkomen.”

Monitoring PFAS

Verder noemt de minister in haar brief dat de beste indicatie voor de op termijn te verwachten PFAS-waarden op de waterbodem van de Hedwigepolder het zwevend stof is dat uiteindelijk daar zal bezinken. Daarnaast laten de metingen in water en zwevend stof van de Westerschelde een dalende trend zien. De verwachting is dat de gevonden PFAS-concentraties verder zullen dalen, omdat het zwevend stof door de jaren heen geleidelijk neerdaalt. Toekomstige concentraties zijn dan lager dan de huidige in de Westerschelde. Rijkswaterstaat zal de PFAS-gehaltes regelmatig meten in zowel het water als het zwevend stof.

Zorgen PFAS

Uit eerder onderzoek van de Universiteit Antwerpen bleek wel dat PFAS epidemiologische gevolgen heeft en ook de volksgezondheid mogelijk in gevaar brengt. Een Vlaamse chemicus toonde PFAS aan in het bloed van 796 inwoners van Zwijndrecht binnen een straal van 3 km rond het Chemische bedrijf 3M. Om omwonenden te beschermen, legde de Belgische autoriteiten eind vorig jaar de productieprocessen van 3M tijdelijk stil.

De minister benadrukt ook dat ze haar zorgen met Zeeland deelt. Het Rijk zal druk blijven uitoefenen op Vlaanderen om de emissie van PFAS terug te dringen en de vergunningvoorwaarden voor vervuilende bedrijven aan te scherpen. Daarnaast zijn vanuit IenW en de provincie Zeeland PFAS-coördinatoren aangewezen. “Ik zal dan ook, vanuit het belang van een schonere en gezondere natuur in de Westerschelde, alle medewerking verlenen en samen met de Rijkscoördinator optrekken om de vragen die in Zeeland leven te beantwoorden”, besluit ze tenslotte.