Het onderzoek vindt plaats op een gronddepot van Wetterskip Fryslân aan de binnenzijde van de primaire kering Vijfhuisterdijk (foto: Wetterskip Fryslân).

Deltares voert in samenwerking met Wetterskip Fryslân en Fugro onderzoek uit naar het faalmechanisme piping aan de Friese Waddenzeekust. Het onderzoek moet leiden tot een rekenmodel voor dijken op getijdenzand. De voorbereidingen voor het onderzoek vinden van eind augustus tot halverwege september plaats, waarna de proef van start gaat. Het onderzoek is onderdeel van het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma.

Er zijn rekenmodellen op basis van rivierzand, maar niet op basis van getijdenzand. Uit eerdere onderzoeken blijkt dat getijdenzand wel twee tot drie keer minder gevoelig is voor het ontstaan van piping dan rivierzand. Piping is het ontstaan van kleine kanalen onder de dijk door, waar zowel water als gronddeeltjes doorheen spoelen. Dit kan ontstaan door een verschil in waterstand aan beide kanten van de dijk. Hierbij ontstaat een stroom onder de dijk door, bestaande uit water en uiteindelijk ook gronddeeltjes. Op lange termijn verzwakt dit de dijk en kan deze zelfs doorbreken.

Onderzoek op gronddepot

Het onderzoek vindt plaats op een gronddepot van Wetterskip Fryslân aan de binnenzijde van de primaire kering Vijfhuisterdijk. Dit maakt het onderzoek uniek, gezien het op een natuurlijke afzetting plaats vindt en niet in het laboratorium. De resultaten moeten bijdragen aan het beter beoordelen van piping voor een derde van de dijken, waaronder de Waddenzeedijken. Er kunnen realistischere faalkansen en dijkontwerpen berekend worden voor het faalmechanisme. De resultaten zijn direct van toepassing op het dijkversterkingsproject Koehool-Lauwersmeer, dat zich in de verkenningsfase bevindt. Op deze manier kan Wetterskip Fryslân de dijken voor nu en in de toekomst versterken en kosten besparen.

Technische feitjes over de proef

De proefopstelling is een U-vormige stalen damwand, die aan de instroomzijde op een grondterp is aangebracht. De onderzijde van de stalen damwand gaat door de getijdezandlaag heen. Om het pipingproces goed te kunnen monitoren, zetten de onderzoekers onder andere waterspanningsmeters en Electro Resistivity Tomography (ERT) metingen in Na de proef worden de kanaaltjes opgegraven en vastgelegd met foto’s, beschrijving en metingen. Ook wordt dan nog ca 2 m3 zand ontgraven wat naar Deltares wordt gebracht voor mediumschaalproeven.