Soldaten van de Texas National Guard Soldiers helpen in Houston om slachtoffers te redden van de overstroming die werd veroorzaakt door orkaan Harvey (foto: Lt. Zachary West/US Army).

Nieuw onderzoek van Deltares en TU Delft, deze week gepubliceerd in Environmental Research Letters, toont aan dat het aantal dodelijke slachtoffers in dichtbevolkte verstedelijkte kustgebieden aanzienlijk is afgenomen. Ondanks recente voorbeelden van enorme schade en verliezen door zware regenval en stormvloeden, zoals bij de orkanen Harvey en Irma, vallen tegenwoordig minder slachtoffers bij dergelijke natuurrampen.

Volgens de onderzoeker laat de analyse van grote stormvloeden zien dat daarbij jaarlijks gemiddeld meer dan 8000 mensen omkomen en 1,5 miljoen mensen schadelijke gevolgen ervan ondervinden. Desondanks is er in de loop der tijd een dalende lijn te zien in natuurrampen waarbij zeer hoge aantallen (meer dan 10.000) slachtoffers vallen. Zulke rampen zijn de afgelopen 25 jaar zeldzaam geweest. Dat bewijst volgens Deltares en TU Delft dat ondanks de toenemende kans op overstromingen en de wereldwijde groei van het aantal bewoners van de kuststreken, de risico’s kleiner zijn geworden.

Behoefte aan kustbescherming neemt toe
Het is volgens de onderzoekers belangrijk om inzicht te hebben in de veranderingen in de kwetsbaarheid van regio’s voor de gevolgen van natuurgeweld, omdat deze veranderingen bepalend zijn voor de huidige en toekomstige risico’s. De klimaatverandering leidt tot zwaardere regenval en stijging van de zeespiegel, waardoor overstromingen in kustgebieden vaker voorkomen. Daarmee neemt ook de behoefte aan kustbescherming toe. In het verleden eisten stormvloeden soms enorme aantallen slachtoffers, zoals de overstromingen na orkaan Katrina in 2005, met honderden dodelijke slachtoffers, en de stormvloed in Bangladesh in 1970, waarbij 300.000 slachtoffers vielen.

Monitoring en voorspelling gangbare praktijk
Niet alleen de risico’s zijn de afgelopen 25 jaar kleiner geworden, ook het aandeel dodelijke slachtoffers (sterftecijfer) neemt vrijwel overal ter wereld gestaag af. Ook als uitgegaan wordt van gelijke waterhoogten bij de stormvloeden, is het sterftecijfer in de loop der jaren gedaald, melden Deltares en TU Delft. De onderliggende reden is volgens hen dat het monitoren en voorspellen van orkanen rond de meeste oceanen gangbare praktijk is geworden. Overheden hebben systemen geïnstalleerd die al vroeg alarm slaan en zorgen dat mensen op tijd geëvacueerd kunnen worden. Daarnaast hebben kustbeschermingswerken ertoe geleid dat gebieden minder kwetsbaar zijn.

Nieuwe modellen nodig
Dr. Bas Jonkman, hoogleraar Waterbouwkunde aan de TU Delft en een van de auteurs van de studie, stelt dat het tijd wordt om eens kritisch te kijken naar de huidige risicomodellen. “Die zijn namelijk nog gebaseerd op gebeurtenissen uit het verleden. Ze moeten dus geactualiseerd worden om betrouwbare voorspellingen te kunnen doen van de huidige en toekomstige risico’s van gebeurtenissen met dodelijke slachtoffers. Die gegevens zullen onmisbaar zijn voor veel onderzoekers en modelontwikkelaars.” Dr. Laurens Brouwer, senior researcher bij Deltares en hoofdauteur van de studie, valt hem bij: “We moeten ervoor zorgen dat de verbetering en verdere verspreiding van voorspellingsystemen en het bouwen van kustbescherming gelijke tred houden met de toenemende dreiging van de zeespiegelstijging.”