De nieuwe EU-milieucommissaris Virginijus Sinkevičius wil verder met de Kaderrichtlijn Water (foto: EU).

De nieuwe EU-milieucommissaris Virginijus Sinkevičius wil verder met de Kaderrichtlijn Water. Ondanks de tegenvallende resultaten om de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater binnen de EU te verbeteren roept hij de lidstaten om de invoering te versnellen. Dat blijkt uit een evaluatie van de KRW van twee jaar, de zogeheten ‘fitness check.’

Meer dan de helft van het Europese oppervlakte- en grondwater voldoet niet aan de eisen van de KRW, benadrukte de milieucommissaris na afloop van de Europese waterconferentie in Zaragoza op 11 december.

Dat bleek ook al in februari 2019 toen de Europese Commissie haar beoordeling van de nationale stroomgebiedsbeheerplannen voor de periode van 2016-2021 publiceerde. Voor Europa als geheel blijkt er vooruitgang te zijn geboekt, maar er worden ook verbeterpunten genoemd waaraan de waterbeheerders de komende planperiode prioriteit moeten geven. Kamerleden vroegen minister Van Nieuwenhuizen tijdens het Wetgevingsoverleg Water op 11 november bij de nieuwe planperiode van de Kaderrichtlijn Water prioriteit te geven aan de drinkwatervoorziening.

Twijfel over effectiviteit KRW
Sommige partijen twijfelen over de effectiviteit van de KRW. Zo gaf CDA-Kamerlid Geurts tijdens het overleg aan dat de KRW-doelen voor Nederland te hoog zijn gegrepen. Bij de tweede evaluatie door de Europese Commissie in 2016 voldeed nog niet de helft van alle 110.000 Europese oppervlaktewateren aan de status van een goed ecologisch potentieel.

Nederland scoort dramatisch slecht: nog maar 0,4 procent van alle Nederlandse waterlichamen heeft een goed ecologisch potentieel. Het uitzicht is dat veel van de 110.000 Europese waterlichamen in 2027, de laatste deadline van de KRW, nog steeds niet aan een goede ecologisch of chemische waterkwaliteit zullen voldoen. Brussel vraagt Nederland met name om extra maatregelen in de landbouw om de vervuiling door nitriet en bestrijdingsmiddelen te verminderen.

Milieucommissaris wil verder
Ondanks de tegenvallende resultaten wil de milieucommissaris verder met de KRW. Sinkevičius roept de lidstaten dan ook op om de afspraken in de KRW na te komen. De Europese Green Deal die eurocommissaris Frans Timmermans vorige week presenteerde kan volgens hem voor een stap voorwaarts zorgen. De ‘fitness check’ van de KRW laat zien dat er ruimte is om de administratieve lasten die de invoering met zich meebrengt te verminderen. Slimmere en efficiëntere manieren van monitoring en elektronische rapportage, in combinatie met een intensiever gebruik van digitale en aardobservatietools, kan hieraan bijdragen, verwacht de milieucommissaris.

KRW flexibel voor nieuwe problemen
Dat de doelstellingen van de KRW nog niet volledig zijn bereikt, is volgens hem grotendeels te wijten aan financieringsproblemen, langzame invoering door de lidstaten en onvoldoende integratie van milieudoelstellingen in sectoraal beleid, in plaats van tekortkomingen in de wetgeving. De Kaderrichtlijn Water is volgens de ‘fitness test’ voldoende flexibel om nieuwe problemen aan te pakken, zoals klimaatverandering, waterschaarste en opkomende stoffen (bijvoorbeeld micro-plastics en farmaceutische producten).

Komende twee jaar cruciaal 
De komende twee jaar zijn cruciaal voor de waterkwaliteit. Dan worden de plannen gemaakt om de doelen van de KRW te halen. Het is essentieel dat overheden er samen voor zorgen dat de optelsom van hun maatregelen klopt met wat de partijen gezamenlijk willen bereiken in 2027.