Dijksma: geen reden om waterzuiveringsinstallatie Isala voort te zetten

Dijksma reageert hiermee op vragen van PvdA Tweede Kamerleden  Lutz Jacobi en Otwin van Dijk naar aanleiding van een artikel in dagblad De Stentor over het stopzetten van de waterzuiveringsinstallatie nabij de Isala-klinieken in Zwolle. 
In februari 2010 startte op het terrein van het Waterschap Groot Salland (begin dit jaar gefuseerd met Waterschap Reest en Wieden in Waterschap Drents Overijsselse Delta)  de bouw van de onderzoeksinstallatie om het afvalwater van de nabijgelegen Isala klinieken te zuiveren van medicijnresten. Het project Sanitaire Lozing Isala-klinieken (SLIK) werd voor de helft gefinancierd door een Europese subsidie vanwege het innovatieve karakter en de bijdrage aan internationale kennisuitwisseling. Zo werkten de initiatiefnemers samen met partijen uit Duitsland, Luxemburg, Zwitserland en Schotland die gelijksoortige projecten uitvoeren. 

Aanzienlijke investering
De afvalwaterzuivering bestaat globaal uit een grove voorbehandeling, biologische zuivering in een  membraanbioreactor (MBR), ozonbehandeling en actieve kool. Het onderzoek van de afgelopen jaren heeft volgens Dijksma waardevolle informatie opgeleverd waarvan de resultaten en kennis uitgebreid in Europa gedeeld zijn in het PILLS-project. Daarom is er volgens haar geen reden meer om de installatie langer in bedrijf te houden. Bovendien is de zuivering niet ontworpen vanuit het perspectief van een lange technische levensduur. Naaast de hoge exploitatiekosten zou dit een aanzienlijke aanvullende investering vragen, stelt Dijksma.

Pharmafilter
De Kamerleden wilden verder graag weten waarom het Pharmafilter-concept in het Reinier de Graaf-ziekenhuis in Delft wel economisch haalbaar is om medicijnresten uit afvalwater te zuiveren en in andere ziekenhuizen niet. Volgens Dijksma is het Pharmafilter een totaalconcept voor de logistiek van voedsel en afval in en om het ziekenhuis en daarmee meer dan alleen een afvalwaterzuivering. De methode kan volgens haar interessant zijn op andere plekken in Nederland, maar waterschappen en ziekenhuizen moeten dat per geval bekijken. Waternet en het AMC-ziekenhuis in Amsterdam besluiten volgens haar later in het jaar of ze het Pharmafilter-concept gaan invoeren. 

Andere aanpak
Een woordvoerder van het Waterschap Drents Overijsselse Delta meldt dat er inmiddels nieuwe totaalconcepten zijn voor de behandeling van ziekenhuisafvalwater die een compleet ander ‘businessmodel’ kennen. Daarmee is het concept van de Isala-zuivering volgens hem niet meer actueel, maar heeft het wel bijgedragen aan de ontwikkeling van andere technieken en mogelijkheden. “Zo zijn wij bijvoorbeeld op zoek gegaan naar oplossingen om te voorkomen dat medicijnresten in afvalwater terecht komen. Daaruit zijn andere onderzoeken gestart, zoals ‘Grip op medicijnresten in ons water’ in samenwerking met het Deventer Ziekenhuis en ‘Brongerichte aanpak medicijnresten Meppel’, samen met huisartsen en apothekers”, aldus de woordvoerder. De kosten voor het verwijderen in de SLIK-afvalwaterzuiveringsinstallatie bedragen volgens hem enkele euro’s per kubieke meter afvalwater, vele malen duurder dan de zuiveringskosten op ‘normale’ rioolwaterzuiveringen.

Hotspot-analyse
Dijksma geeft verder in de Kamerbrief aan dat ziekenhuizen in Nederland gemiddeld 10 procent bijdragen aan de medicijnenlast van rioolwater. Daarom is het volgens haar belangrijk om per geval te bekijken wat effectiever is: aanpak bij de bron of zuivering op een rioolwaterzuiveringsinstallatie. Om de effecten van de lozing van medicijnresten op het oppervlaktewater in kaart te brengen werkt de Unie van Waterschappen momenteel aan een hotspot-analyse om duidelijk te krijgen welke rwzi’s een hotspot voor medicijnresten zijn. Uit de voorlopige hotspot-analyse van het Waterschap komt de rwzi Zwolle volgens Dijksma niet als hotspot naar voren. Daarom overweegt het waterschap momenteel geen aanvullende zuivering voor medicijnresten, noch op de rwzi, noch bij Isala. 

Actielijst
Dijksma verwijst verder naar het Algemeen Overleg Waterbeleid dat op 16 juni in de Tweede Kamer plaatsvindt. Het in november vorig jaar door minister Schultz naar de Kamer gestuurde beleidsstuk  ‘Samen aan de slag voor schoon water’ komt tijdens het overleg prominent aan de orde. Daarin is een werkprogramma opgenomen met de betrokken maatschappelijke partijen als het gaat om vervuiling van oppervlaktewateren met nutriënten, bestrijdingsmiddelen en microplastics. Schultz liet eerder weten dat ze uiterlijk 16 juni de Kamer een actielijst stuurt welke acties de partijen gaan ondernemen.

Lees hier de antwoorden op de Kamervragen