Saint-Louis in Noord-Senegal: een smalle, kwetsbare kust waar veel mensen wonen (foto: Deltares).

Het Nederlandse kennisinstituut Deltares werkt in het Senegalese Saint-Louis aan twee projecten om de bevolking te beschermen tegen overstromingen van de Sénégalrivier en kusterosie. De kustplaats in het noorden van Senegal ligt op een zandspit aan de monding van de rivier. Bijzonder is dat Deltares kennis en kunde, maar ook de meetapparatuur en computermodellen overdraagt aan lokale partijen.

Saint-Louis zit gevangen tussen twee bedreigingen. De Sénégalrivier kent tijdens het natte seizoen hoge rivierwaterstanden, waardoor overstromingen ontstaan. Tegelijkertijd ligt de stad aan zee, waar ook stormen en golven zorgen voor overstromingen en kusterosie. Het gaat om een smalle, kwetsbare kust waar veel mensen wonen.

Extra problemen
“Om het overtollige rivierwater sneller af te voeren, is in het verleden een doorsteek gemaakt van de rivier naar zee”, vertelt Pieter Koen Tonnon, senior adviseur bij Deltares op de website van het instituut. “Die doorsteek is echter ongecontroleerd gaan groeien, breder geworden en zich langs de kust gaan verplaatsen. Dat brengt weer extra problemen met zich mee. Dorpen zijn weggevaagd, de zoutwaterindringing is een probleem voor de irrigatie van gewassen en vissers kunnen door het indringen van zout water in de rivier geen zoetwatervis meer vangen. Zij wijken uit naar zee en dat leidt tot gevaarlijke situaties voor de vissers.”

Meetcampagne
Twee jaar geleden is Deltares begonnen met het opzetten van een ‘environmental monitoring- en modelingsysteem’. Met het uitvoeren van drie grote meetcampagnes is veel kennis opgedaan van de golven, stromingen en afvoer van de rivier. Tonnon: “De uitkomsten gebruikten we om modellen van het systeem op te zetten, om de effecten van golven en stormen te voorspellen. Momenteel beoordelen we alle opties om het gebied veiliger te maken en hoe je bijvoorbeeld de zoutindringing kan tegengaan.” Een tweede project richt zich op het terugdringen van erosie aan de kust bij Saint-Louis. “Per jaar verliezen ze vier tot vijf meter kust, dat is veel. Terwijl daar veel mensen wonen.”

Trainingen
Binnen een jaar zullen naar verwacht de eerste maatregelen worden getroffen, zoals het versterken van de kust met vegetatie en noodsuppleties. Het bijzondere van dit project is dat Deltares kennis en kunde overdraagt aan plaatselijke partijen, waarbij ook de meetapparatuur en de modellen zijn overgedragen. Samen met IHE Delft Institute for Water Education heeft Deltares trainingen georganiseerd om de lokale partijen op te leiden. Tonnon: “Ze kunnen nu zelf monitoren en aan de slag met de modellen die door ons zijn ontwikkeld. Want hoe meer metingen en analyses ze zelf doen, des te beter ze de situatie daar begrijpen.”