sigarettenpeuken
Foto: Stichting De Noordzee

Van 1 tot en met 15 augustus ruimden bijna 2900 vrijwilligers de Noordzeekust op, tijdens de achtste editie van de Boskalis Beach Cleanup Tour van Stichting De Noordzee. Er werd ruim 4600 kilo afval van de stranden opgeraapt, met daarin 57.772 sigarettenpeuken. De filters daarvan bestaan grotendeels uit plastic en zijn schadelijk voor de natuur.

Op elke dag van de Boskalis Beach Cleanup Tour zijn de van het strand geraapte peuken apart verzameld en geteld. Vooral in Zandvoort, Noordwijk en Scheveningen was het strand een echte asbak: daar lagen respectievelijk 8039, 6666 en 6152 peuken. Stichting De Noordzee vraagt dit jaar speciale aandacht voor de vervuiling door sigarettenpeuken omdat ze schadelijk zijn voor de natuur. Ewout van Galen van Stichting De Noordzee: “Niet veel mensen weten dat er plastic en giftige stoffen zoals arseen en pesticiden in de filter van een sigaret zitten. Peuken die op het strand worden achtergelaten dragen bij aan de plastic soep, en dieren kunnen ze aanzien voor voedsel. Eén peuk kan bovendien wel acht liter water vervuilen. Voor een schone en gezonde Noordzee zijn dus peukenvrije stranden nodig. Het strand is namelijk geen asbak.”

Oude verpakkingen
Behalve veel sigarettenpeuken zijn er de afgelopen twee weken op verschillende stranden decennia oude plastic verpakkingen gevonden. De merken en houdbaarheidsdata laten zien dat deze uit de jaren 70, 80 of 90 afkomstig zijn. Er zijn onder meer een Duitse margarineverpakking uit 1980, een Griekse gistverpakking uit 1992, Nederlandse chipsverpakkingen uit 1990 en 1994 en een margarineverpakking uit de jaren 70 gevonden. Deze vondsten maken volgens Stichting De Noordzee duidelijk dat plastic niet vergaat en dat plastic in de natuur een hardnekkig en internationaal probleem is. Van Galen: “Deze verpakkingen hebben een enorme reis afgelegd, in afstand en in tijd. Vaak zijn plastic verpakkingen dan allang uiteengevallen in kleine stukjes en dus onherkenbaar. Dit oude afval laat goed zien dat we plasticvervuiling moeten voorkomen, want het probleem lost zich duidelijk niet vanzelf op.”

Tour aangepast vanwege corona
Stichting De Noordzee organiseerde de Boskalis Beach Cleanup Tour deze zomer voor de achtste keer. In 2020 ging de Tour door Covid-19 niet door, dit jaar kon ze wel doorgaan, zij het in aangepaste vorm. Er werd gewerkt met tijdslots om drukte te voorkomen, er werd op relatief goed bereikbare stukken strand opgeruimd en deelnemers deden dat met hun eigen gezelschap in plaats van in een grote groep.

sigarettenpeuken
Foto: Stichting De Noordzee

Veel klein afval
In 2019 haalde Stichting De Noordzee samen met ruim 2500 vrijwilligers 10.991 kilo afval van de stranden. Dit jaar is er in gewicht minder afval opgeruimd (4641 kilo). Stichting De Noordzee stelde eerder dit jaar ook een significant dalende trend van strandafval vast. Toch is er tijdens de Tour nog veel klein afval opgeruimd: vooral sigarettenpeuken, vispluis en plastic korrels lagen er veel op het strand. “En juist de kleine stukjes plastic die weinig wegen zijn heel schadelijk voor het zeeleven”, zegt Van Galen. “Dieren kunnen stukjes plastic, paraffine, plastic korrels of peuken opeten of ze raken verstrikt in visnetten of ballonlinten. Het afvalprobleem is nog steeds groot. De meeste kilo’s afval haalden we van het strand op Schiermonnikoog en in de Kwade Hoek: daar spoelt veel afval aan vanuit zee.”

‘Bij de bron aanpakken’
“Het is fantastisch dat we de afgelopen weken met zoveel enthousiaste mensen hebben kunnen opruimen”, vervolgt hij. “Dit afval komt niet meer in zee terecht. En als de resultaten één verhaal vertellen, dan is het wel dat we het afvalprobleem bij de bron moeten aanpakken.”