De 21 waterschappen zijn op 27 februari gestart met het landelijke initiatief Watervangers, een publiekscampagne die moet bijdragen aan meer regenwateropvang in particuliere tuinen. Met de actie spelen de waterschappen in op de toenemende extremen in neerslag en droogte en de noodzaak om het watersysteem klimaatbestendiger in te richten.
De officiële aftrap vond plaats in ’s-Hertogenbosch, waar ambassadeur en tuinexpert Lodewijk Hoekstra samen met Jeroen Haan, voorzitter van de Unie van Waterschappen, de eerste ‘watervangers’ uitreikte. Dit voorjaar trekt een zogeheten Watervangersbrigade door het land om inwoners te ondersteunen bij het afkoppelen van regenpijpen en het realiseren van regenwateropvang in eigen tuin.
Particuliere tuinen als schakel in het watersysteem
Met de campagne benadrukken de waterschappen dat klimaatadaptatie niet alleen een publieke opgave is, maar ook een rol vraagt van particulieren. Wateroverlast door hevige buien en waterschaarste tijdens droge zomers komen volgens de initiatiefnemers steeds vaker voor. Door regenwater lokaal vast te houden en te laten infiltreren, kan de belasting van het stedelijk watersysteem worden verminderd.
Volgens Haan wordt het werk van de waterschappen complexer door de toename van weersextremen. “Situaties waarin we te maken krijgen met te veel of juist te weinig water gaan vaker voorkomen. Natte voeten door extreme regenval en schade aan natuur door droogte kunnen we niet altijd voorkomen, maar samen kunnen we wel een belangrijke bijdrage leveren. Daarom roepen we tuinbezitters op om water op te vangen in eigen tuin.”
De campagne verwijst onder meer naar eerdere bevindingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, die concludeerde dat Nederland onvoldoende is voorbereid op de veiligheidsrisico’s van extreme neerslag.
Afkoppelen, regentonnen en wadi’s
De Watervangersbrigade biedt praktische ondersteuning bij maatregelen als het afkoppelen van regenpijpen, het plaatsen van regentonnen en het aanleggen van wadi’s. In particuliere tuinen zijn die wadi’s vaak groene, verlaagde plantvakken waarin water tijdelijk kan worden geborgen en in de bodem kan infiltreren.
Lodewijk Hoekstra benadrukt dat wateropvang niet alleen bijdraagt aan het verminderen van wateroverlast, maar ook aan vergroening en het tegengaan van droogteschade in tuinen. “Met relatief eenvoudige ingrepen kunnen bewoners hun tuin toekomstbestendiger maken en tegelijkertijd bijdragen aan een robuuster watersysteem.”
Kennis als belangrijkste drempel
Uit cijfers van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat blijkt dat ruim 70 procent van de Nederlanders nog geen vorm van wateropvang in de tuin heeft. Tegelijkertijd staat bijna de helft van de tuineigenaren open voor maatregelen. Onvoldoende kennis vormt een belangrijke belemmering: 40 procent weet niet hoe een regenton moet worden aangesloten. Met de campagne en de inzet van de Watervangersbrigade willen de waterschappen die kennisdrempel verlagen en het onderwerp regenwateropvang nadrukkelijk onder de aandacht brengen in aanloop naar het tuinseizoen.
