Tijdens hoogwater kan er genoeg water wegstromen en is de werking van gemaal Zeeburg goed genoeg, is de conclusie van het onderzoek dat waterschap Amstel, Gooi en Vecht met Rijkswaterstaat uitvoerde op 5 november 2024. Met de resultaten is nu duidelijk hoe hard gemaal Zeeburg het water kan wegpompen en waar het waterschap maatregelen kan nemen, zodat het water sneller naar het gemaal stroomt.
Op dinsdag 5 november 2024 testte waterschap Amstel, Gooi en Vecht gemaal Zeeburg en de doorstroming in het hoogwaterbemalingsgebied. Gemaal Zeeburg, aan de Oostkant van Amsterdam gelegen tussen het Lozingskanaal en Nieuwe Vaart en het Amsterdam-Rijnkanaal, pompte het teveel aan water met een debiet van 57 kubieke meter water per seconde naar het IJmeer en Markermeer. Ook blijkt het verval, het hoogteverschil in de stroming, tussen de Amstel en gemaal Zeeburg ongeveer 15 centimeter te zijn.
Met deze kennis kan het waterschap beter voorspellen welke maatregelen nodig zijn om het water vanaf de Amstel naar gemaal Zeeburg beter te laten doorstromen. En dat is onder andere relevant doordat er meer extreem weer wordt verwacht vanwege de klimaatverandering, noemt het waterschap als reden op de website. Nu is het zaak om verder te kijken naar hoe het verval in het hoogbemalingsgebied zo klein mogelijk kan worden en of er baggerwerkzaamheden nodig zijn om de doorstroming te verbeteren.
Hoogwater simulatie
Een dag voor de hoogwatertest liet Rijkswaterstaat het waterpeil in de grachten met 10 cm stijgen. De ochtend erna gingen de 5 sluizen dicht, waardoor het water vanaf de Amstel alleen nog door het hoogwaterbemalingsgebied kon stromen. Tijdens de test werd op verschillende plekken gekeken hoe diep het water is, hoeveel water per seconde zich verplaatst (het debiet) en hoe snel het stroomt. Hierdoor kan het waterschap beter inschatten waar minder water door kan stromen, bijvoorbeeld door een smalle brug, een ondiepe gracht of obstakels in het water.
Wegpompen
Gemaal Zeeburg pompte daarna het water weg met een debiet van 57 kubieke meter water per seconde. Dat is precies de hoeveelheid water die het gemaal tijdens een noodsituatie moet kunnen verwerken. Het waterschap gaat nu verder onderzoeken hoe het gemaal in de toekomst nóg beter kan werken, vooral als er nog meer regen valt.
Werking gemaal Zeeburg
Bij grote regenval stroomt het water uit de omgeving van Amsterdam door de grachten, naar het IJ en via het Noordzeekanaal naar IJmuiden naar zee. Soms is dat niet genoeg en moet het waterschap Gemaal Zeeburg aanzetten om het extra water weg te pompen. In 2023 is het gemaal zeven keer aangezet en in 2024 tot nu toe een keer. Het water vanuit de Amstel kan dan gemakkelijk naar het gemaal stromen.
Verval verkleinen
Wat ook duidelijk werd is dat tussen de Amstel en gemaal Zeeburg ongeveer 15 centimeter hoogteverschil zit in de stroming. Dat heet het verval. Als het verval kleiner is, kan het water beter doorstromen en kan in een kortere tijd meer water worden weggepompt.
Vervolgstappen
Met de resultaten van de hoogwatertest kan het waterschap beter voorspellen welke maatregelen nodig zijn om het water vanaf de Amstel naar gemaal Zeeburg beter te laten doorstromen. Daarom gaat het waterschap nog kijken hoe het verval in het hoogwaterbemalingsgebied zo klein mogelijk kan worden. Dat is belangrijk om het water zo goed mogelijk naar het gemaal te laten stromen, zodat er ook meer weggepompt kan worden bij hoogwater. Ook gaat het waterschap onderzoek doen naar de waterbodem, en of het nodig is dat er wordt gebaggerd om de doorstroming te verbeteren.
