Het Twentekanaal is voor de tweede keer in korte tijd vervuild met de giftige en kankerverwekkende stof dioxaan, afkomstig van chemiebedrijf KLK Kolb in Delden. De hoogst gemeten concentratie dioxaan bedroeg 170 ug/l. Rijkswaterstaat en de waterschappen Vechtstromen en Drents Overijsselse Delta spoelen het kanaal sinds woensdagavond 2 mei door. Het chemiebedrijf heeft verschillende maatregelen genomen om vergelijkbare problemen te voorkomen. De lozing is niet illegaal zolang het chemiebedrijf maar voldoet aan de minimalisatieverplichting.
De verhoogde concentratie dioxaan kwam in het Twentekanaal zijtak Almelo terecht door twee incidenten op 4 en 20 maart 2023 bij chemiebedrijf KLK Kolb in Delden. Hierdoor kwam er buiten het reguliere zuiveringsproces water met een verhoogde concentratie dioxaan in de zuivering terecht. De hoogst gemeten concentratie dioxaan bedroeg 170 ug/l. laat de woordvoerder van Rijkswaterstaat weten.
Geen gevaar
Bij geen van beide lozingen is er volgens waterschap Vechtstromen gevaar voor de volksgezondheid geweest. In 2021 vond ook een lozing plaats, toen werd pas maanden later ontdekt dat het chemiebedrijf de lozing had veroorzaakt.
Doorspoelen
Rijkswaterstaat spoelde toen ook het Twentekanaal door met water uit het regionale watersysteem. Het water met de verhoogde concentraties dioxaan werd, zo, verdund en gecontroleerd, via kanaal Almelo-De Haandrik en de Vecht naar het IJsselmeer afgevoerd. Dat gebeurt nu weer.
Inlaten gesloten
Momenteel beweegt de pluim met de verhoogde concentratie dioxaan zich via het Kanaal Almelo de Haandrik en de Vecht, richting het IJsselmeer. De waterschappen Vechtstromen en Drents Overijsselse Delta zorgen ervoor dat de inlaten, die zich op verschillende plekken langs de afvoerroute bevinden, tijdens het doorspoelen zijn gesloten. Wanneer metingen uitwijzen dat de verhoogde concentratie dioxaan een inlaatpunt volledig is gepasseerd, openen ze weer de betreffende inlaat
Verdunning
“Doel is om in het IJsselmeer een dusdanige verdunning van de concentratie dioxaan te bereiken, dat deze verwaarloosbaar en nauwelijks meetbaar zal zijn en niet zal leiden tot risico’s voor de waterkwaliteit, ecologie en drinkwaterwinning in het IJsselmeergebied’, aldus Vechtstromen.
Geen storing
KLK Kolb loosde in maart 2023 door twee incidenten tijdens de productie hoge concentraties dioxaan in een sloot. De afvalwaterzuivering (AWZI) van KLK Kolb heeft geen storing gehad, laat de woordvoerder van Vechtstromen weten. Dioxaan kwam in 2021 op de lijst van zeer zorgwekkende stoffen van het RIVM. Het chemiebedrijf paste voor bepaalde producten de recepturen aan, waardoor er minder dioxaan in de producten achterblijft.
Biologisch afbreekbaar
Hierdoor komt er meer dioxaan in het afvalwater en de AWZI terecht. KLK Kolb was toentertijd in de veronderstelling dat dioxaan biologisch afbreekbaar zou zijn. Dioxaan breekt echter niet goed af in de AWZI, met als gevolg een lozing van afvalwater met verhoogde concentratie dioxaan op oppervlaktewater.
In overleg
Het waterschap ging begin 2022 met het chemiebedrijf in overleg. KLK Kolb installeerde additionele opslagvoorzieningen en zuiveringstechnieken zoals actiefkool, UV en zandfilters. “De concentratie dioxaan in het geloosde afvalwater is sindsdien geminimaliseerd tot niet detecteerbare concentraties”, zegt directeur Mark Bramer tegen Tubantia. Ook haalde het chemiebedrijf enkele producten waarbij veel dioxaan wordt gevormd uit het productportfolio. Daarnaast onderzoekt het chemiebedrijf in het kader van de minimalisatie verplichting voor dioxaan oplossingen, zoals andere recepturen, grondstoffen en verwijderingstechnieken. De maatregelen hebben volgens de woordvoerder van Vechtstromen tot nu toe geleid tot een reductie van de lozing met dioxaan van minimaal 95%.
Tijdelijke toetsingsnorm
Het RIVM heeft op verzoek van waterschap Vechtstromen in 2022 een tijdelijke toetsingsnorm vastgesteld voor oppervlaktewater van 0,9 milligram per liter. Onder deze concentratie is dioxaan in oppervlaktewater niet schadelijk voor mensen, dieren en milieu. De concentraties dioxaan in het Twentekanaal zijn volgens de woordvoerder na de twee incidenten niet boven deze waarde geweest.
