De komende drie weken onderzoeken internationale wetenschappers bij Deltares de golven die worden veroorzaakt door vallende ijsmassa’s. In een bassin van Deltares worden laboratoriumtesten uitgevoerd die vervolgens worden gemodelleerd en gekwantificeerd. De tsunami’s vormen een potentieel risico voor mensen die zich bevinden in met ijs bedekte gebieden.

Het aantal wetenschappelijke onderzoeken naar door vallend ijs veroorzaakte tsunami’s is zeer beperkt. In het kader van klimaatverandering is meer kennis noodzakelijk om de risico’s te kunnen bepalen. Het onderzoek vindt plaats binnen het Europese samenwerkingsverband Hydralab+ en wordt gefinancierd vanuit het Europese onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon 2020.

Groenland
Onderzoekers uit Engeland, Zwitserland, Duitsland, Oostenrijk en van Deltares en de TU Delft bundelen hun krachten onder leiding van de universiteit van Nottingham. Projectleider Valentin Heller refereert aan enkele voorbeelden van tsunami’s die in het verleden door ijsmassa’s zijn veroorzaakt: “In 2014 is een 50 meter hoge golf waargenomen in de Groenlandse uitstroomgletsjer Eqip Sermia en in 1995 kwamen er in Groenland 58 mensen om bij een door vallend ijs veroorzaakte tsunami.”

Verbeteren tsunami-simulaties
De testen worden niet uitgevoerd in de deltagoot, maar in een bassin van Deltares omdat de golven hoofdzakelijk in open waterlichamen ontstaan. Projectleider bij Deltares Guido Wolters: “Rond een speciaal ontworpen losmechanisme voor ijsblokken worden 35 golfmeters in een halve cirkel in ons bassin geplaatst, om de gecreëerde tsunami’s te meten. De resultaten worden gekoppeld aan bestaande gegevens over tsunami’s die zijn veroorzaakt door aardverschuivingen en vallende rotsblokken en worden gebruikt om numerieke tsunami-simulaties te verbeteren.”

Smeltend ijs
De opwarming van de aarde resulteert in de terugtrekking van ijsmassa’s in de meeste met ijs bedekte gebieden, zoals de Alpen, Groenland en de Noordpool. “Inzicht in dit type tsunami’s maakt aanpassing aan dit soorten bedreigingen makkelijker. Voor risico-evaluatie en de navigatie van schepen kunnen er hierdoor betere veiligheidsmarges worden vastgesteld”, stelt Deltares.