Op 12 januari is de verplichte monitoring van PFAS in werking getreden voor alle Europese drinkwaterbedrijven. De bedrijven moeten op uniforme wijze melding maken van de overschrijdingen van de grenswaarde, van incidenten en van afwijkingen. Lidstaten zijn verplicht om de PFAS-concentraties te reduceren.
Voor het eerst gelden in heel Europa uniforme regels voor het meten en registeren van PFAS-concentraties in drinkwater. De regels zijn op 12 januari in werking getreden en vloeien voort uit de aanpassing van de Europese Drinkwaterrichtlijn in 2020. Lidstaten hebben voldoende tijd gehad om de richtlijn in hun eigen nationale waterwetgeving om te zetten en zijn vanaf nu gehouden aan wettelijke regels voor de PFAS- monitoring.
Uniforme regels
Bij gelegenheid van de inwerkingtreding heeft de Europese Commissie, bij monde van milieucommissaris Jessika Roswall, nog een nadere verklaring uitgegeven. “De vervuiling met PFAS is een groeiende zorg voor drinkwater in heel Europa”, stelt Roswall. “Met de geharmoniseerde grenswaarden en de verplichte monitoring die nu van kracht zijn, beschikken de lidstaten over regels en instrumenten om PFAS snel op te sporen en aan te pakken.”
Grenswaarde
De nieuwe regels stellen dat er niet meer dan 0,5 microgram PFAS in een liter drinkwater mag zitten. Voor twintig specifieke PFAS-verbindingen mag de totale som niet meer zijn dan 0,1 microgram per liter.
De Europese PFAS-normering voor drinkwater moet een einde maken aan de verschillende normen die landen als Denemarken en Zweden al enige tijd hanteren. Het gaat daarbij niet alleen om de numerieke grenswaarde maar ook om de gekozen PFAS-verbindingen en PFAS-groepen waarop wordt gemeten. De lidstaten zijn vanaf 12 januari gehouden aan deze gestandaardiseerde grenswaarden. Ze zijn wel vrij om strengere waarden te stellen of aanvullende parameters in hun nationale wetgeving op te nemen.
Rapportage
In een technisch document heeft de Europese Commissie aanvullend ook standaard analysemethoden vastgelegd voor de monitoring van PFAS, zowel voor de totale som van alle PFAS-verbindingen als voor de somparameter van de twintig verbindingen. Indien de grenswaarden worden overschreden, moeten de lidstaten maatregelen nemen om het PFAS-niveau te verlagen en de volksgezondheid te beschermen, en tegelijkertijd het publiek informeren.
De Europese Commissie noemt drie concrete opties: het sluiten van verontreinigde bronnen, het toevoegen van zuiveringsstappen om PFAS te verwijderen, of het beperken van het gebruik van drinkwater zolang de overschrijding aanhoudt.
Nederlandse rapportages
De afgeslopen jaren hebben Nederlandse drinkwaterlaboratoria zich al op de uniforme regels voorbereid en ze kunnen de PFAS-concentraties inmiddels meten op het niveau van nanogrammen. Volgens de brancheorganisatie Vewin publiceren Nederlandse drinkwaterbedrijven hun monitoringsgegevens al op hun websites. Het gaat daarbij onder meer om Evides en WML.
Er is meer nodig
Vewin is blij met de uniformering van de PFAS-metingen en -rapportage. Maar tegelijk verwacht de organisatie meer van Brussel. Vewin wijst op het initiatief dat mede door Nederland is gestart, om te komen tot een restrictie op de toepassing van PFAS. Daarnaast roept Vewin op tot nationale maatregelen, zoals strengere lozingseisen. Daarbij wijst de brancheorganisatie op Denemarken, waar een verbod is ingevoerd op de toepassing van PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen.
