Erwin Nijlant komt in de praktijk vaak schrijnende situaties tegen, zoals koude en warme waterleidingen die elkaar kruisen of veel te dicht bij elkaar liggen (foto: Xigna).

Er zijn veel te weinig technische vakmensen die op de juiste manier installaties kunnen aanleggen om legionella te voorkomen. Daardoor neemt de kans op de verspreiding van de bacterie alleen maar toe. Dat stelt Erwin Nijlant, directeur van adviesbureau waterveiligheid Xigna, naar aanleiding van de recente ZEMBLA-uitzending ‘De jacht op legionella’.

Nijlant komt in de praktijk vaak schrijnende situaties tegen, zoals koude en warme waterleidingen die elkaar kruisen of veel te dicht bij elkaar liggen. Funest voor de bestrijding van de legionellabacterie die immers het beste gedijt tussen 20 en 45 graden Celsius. Bij lagere temperaturen kan de bacterie niet groeien en delen, bij hogere temperaturen sterft hij. “Wij kunnen in Nederland nog zulke geweldige installaties ontwerpen om legionella te bestrijden, maar zolang er op de bouw mensen rondlopen die geen idee hebben waar ze mee bezig zijn, neemt de kans op de verspreiding van de bacterie alleen maar toe.”

Meer onderzoek nodig
Hoe krijgen we het aantal legionellagevallen naar beneden? Nijlant wil eerst meer onderzoek in Nederland om de omvang van het legionellaprobleem in kaart te brengen. Vorig jaar bezocht hij met zijn compagnon een internationaal legionellacongres in Rome. Toen bleek dat er nog veel onbekend is over de oorzaken en de omvang van legionellaverspreiding.
In een persbericht van Xigna verwijst Nijlant naar Duits onderzoek in 2008. Toen werd bij alle mensen met longontsteking onderzocht of er een verband is met legionella. Nijlant: “Bij 4 procent van de patiënten was dat zo. Recent onderzoek in Nieuw-Zeeland laat dezelfde cijfers zien. Als we deze cijfers naar de Nederlandse situatie vertalen, komen we niet op 561 besmettingen met legionella in het afgelopen jaar, maar 2244 en ligt het dodental niet op 31 maar op 124. Het is zaak dat het probleem ook in Nederland in volle omvang in kaart wordt gebracht. Bijvoorbeeld door een jaar lang bij vijf Nederlandse ziekenhuizen patiënten met een longontsteking op legionella te testen.”

Herziening wet- en regelgeving
De legionella-expert pleit verder voor herziening van de huidige wet- en regelgeving om vooral de verspreiding van de bacterie in seniorencomplexen te voorkomen. Hij ziet, net als in de ZEMBLA-uitzending, steeds vaker dat woonzorgcomplexen worden omgebouwd tot serviceflats voor senioren. De bewoners huren hier een kamer en kopen zelf hun zorg in. Daarom zijn het volgens het Drinkwaterbesluit uit 2011 geen prioritaire instellingen meer. Serviceflats moeten daarom op last van de inspectie ILT goed werkende installaties, zoals koper/zilverionisatie, verwijderen. Dat was ook in de ZEMBLA-uitzending te zien. “Hoewel ik geen voorstander ben van koper/zilverionisatie, is het natuurlijk te bizar voor woorden dat een goed werkende installatie op last van de ILT weg moet”, reageert Nijlant. “Daarom pleit ik ervoor om de serviceflats ook als prioritaire instellingen te beschouwen.”

Onderzoek naar koeltorens
Nijlant wil ook meer onderzoek naar het aantal en de plaats van de koeltorens in ons land. Die kunnen via waternevel de bacterie immers verspreiden, bleek ook tijdens de ZEMBLA-uitzending. Bedrijven moeten de plaatsing van nieuwe koeltorens bij de overheid aanmelden, maar voor bestaande koeltorens is dat niet nodig.
50 PLUS heeft naar aanleiding van de uitzending Kamervragen gesteld. Zo wil 50PLUS dat minister Van Nieuwenhuizen ervoor zorgt dat er zo snel mogelijk een overzicht komt van alle bestaande koeltorens in Nederland. Het RIVM hamerde jaren geleden al op de noodzaak om dit wel te doen, maar een overzicht kwam er nooit. In de uitzending reageert minister Van Nieuwenhuizen met de boodschap dat de verantwoordelijkheid bij de bedrijven zelf ligt om te melden dat ze over een koeltoren beschikken.

Bekijk hier de ZEMBLA-uitzending