Een van de maatregelen die Rijn en IJssel deze winter heeft getroffen om de grondwaterstand en het watersysteem te herstellen, was in deze Schipbeek extra water in te laten vanuit het Twentekanaal (foto: Rijn en IJssel).

Sinds 26 februari is het weer toegestaan om water uit rivieren en beken te onttrekken in de Achterhoek en Liemers. Waterschap Rijn en IJssel heeft het onttrekkingsverbod in haar gebied opgeheven, omdat het watersysteem momenteel voldoende hersteld is. Bij een droog voorjaar sluit het waterschap echter niet uit dat er opnieuw beperkingen ingesteld moeten worden.

Het grondwater is namelijk niet overal hersteld. De grondwaterstanden op de hoger gelegen zandgronden zijn nog steeds laag. In de drie laaggelegen natuurgebieden, waar het verboden was om grondwater op te pompen, is het grondwater wel voldoende hersteld en daar is dan ook weer toegestaan om te beregenen. Het waterschap monitort de situatie, maar stelt dat het afhankelijk is van het weer. Een droog voorjaar kan zodoende weer leiden tot nieuwe beperkende maatregelen.

Kwetsbare natuur beschermen en toevoer op peil houden
Door de extreme droogte zijn in juli vorig jaar de verboden voor het onttrekken van oppervlaktewater (algeheel verbod) en grondwater (sproeiverbod in drie natuurgebieden) ingesteld. Hiermee wilde het waterschap kwetsbare natuur beschermen en de toevoer naar stedelijk gebied op peil houden. Door de neerslag van de afgelopen maanden en een paar hoogwaterpieken in de Rijn en de IJssel, in combinatie met de maatregelen die het waterschap met partners deze winter heeft genomen, is het oppervlakte- en grondwatersysteem op de locaties waar de verboden gelden voldoende hersteld.

Watersysteem blijft kwetsbaar
In de drie betreffende natuurgebieden – De Wiersse/Zwarte Veen/Hagenbeek, de Zumpe (Doetinchem) en Stelkampsveld – zijn de grondwaterstanden inmiddels gestegen tot normale waarden. “Of dit ook zo blijft als de temperaturen stijgen en de verdamping op gang komt, moet de tijd uitwijzen”, stelt het waterschap. “Afhankelijk van de weersomstandigheden en de aanvoer van kwelwater beoordelen we of er opnieuw verboden ingesteld moeten worden. Het oppervlakte- en grondwater is nog steeds laag in de hoger gelegen gebieden, gemiddeld enkele decimeters lager dan normaal voor deze tijd van het jaar. Doordat de watervoorraad in de hoger gelegen gebieden nu kleiner is, kan de levering naar de lagere gebieden eerder onder druk komen te staan. Het watersysteem blijft dus kwetsbaar.”

Duikerafsluiters en grondwaterputten
Het waterschap heeft deze winter het water zo lang mogelijk vastgehouden door de stuwen hoger te laten staan. Ook is extra water uit het Twentekanaal ingelaten in de Berkel en de Schipbeek. Verder heeft het waterschap speciale duikerafsluiters ter beschikking gesteld aan inwoners, agrariërs en andere grondeigenaren. Inmiddels zijn bijna 70 duikerafsluiters bij grondeigenaren in de regio geplaatst. Momenteel wordt nog onderzocht of grondwaterputten die binnen de invloedsfeer van verdrogingsgevoelige natuurgebieden staan, kunnen worden verplaatst.