Om het gebruik van lood in de sportvisserij verder terug te dringen, is een nieuwe samenwerkingsovereenkomst ondertekend door de Sportvisunie, drie ministeries en de Europese brancheorganisatie voor sportvishandelaren European Fishing Tackle Trade Association (EFTTA). Met Sportvisserij Loodvrij 2026-2029 sorteren de partijen voor op een mogelijk Europees verbod op vislood.
Lood kan schadelijk zijn voor ecosystemen en biodiversiteit. Wanneer vislood in het water achterblijft, kan dit negatieve effecten hebben op waterkwaliteit en waterleven. In 2020 betrof de geschatte hoeveelheid loodverlies in de sportvisserij 35.8 ton. Terwijl men zich in Brussel over een Europees verbod op vislood buigt, besloten de Sportvisunie, de European Fishing Tackle Trade Association (EFTTA) en de ministeries van IenW, VWS en LVVN in te zetten op een ‘ambitieuze samenwerkingsovereenkomst die erop is gericht om de sportvisserij in Nederland zo snel mogelijk loodvrij te krijgen’. Op 13 februari ondertekenden zij de overeenkomst met als doel om sportvissers op vrijwillige basis te stimuleren om over te stappen op alternatieven voor lood.
Op basis van advies van een consultancybureau worden plannen uitgewerkt voor onder ander pilots met alternatieven voor lood.
Voortzetting alternatieven
De samenwerking is een voortzetting van de afspraken die al sinds 2018 bestaan. In de aanloop naar Europese besluitvorming willen de betrokken partijen sportvissers op vrijwillige basis stimuleren om over te stappen op alternatieve materialen, ‘zoals ijzer, beton, steen, glas en wolfraam’. Onveilige alternatieven zoals zink en koper zullen actief worden afgeraden.
Advies
Om de weerstand tegen loodalternatieven te verlagen, werd een consultancybureau ingeschakeld voor advies. Het bureau Dijksterhuis & Van Baaren publiceerde het rapport ‘De laatste loodjes’ op basis van gedragsonderzoek onder de doelgroepen. Uit het onderzoek blijkt dat er veel weerstand is tegen het gebruik en verkopen van loodalternatieven, dat er een gebrek is aan urgentie-gevoel en er weerstand is tegen de politiek als afzender. Het advies is om lokale pilots uit te zetten waar loodvrij vissen zal worden gestimuleerd.
Eerdere loodvrije initiatieven
De Sportvisunie (voorheen Sportvisserij Nederland), Rijksoverheid en de Unie van Waterschappen werkten eerder aan de overeenkomst ‘Sportvisserij Loodvrij 2022-2024’, en daarvoor aan de Green Deal Sportvisserij Loodvrij (2018), een convenant tussen vier ministeries, de Unie van Waterschappen, Natuurmonumenten, Sportvisserij Nederland en Dibevo (een brancheorganisatie voor dierenspeciaalzaken). De Green Deal had als doel om 30 procent minder lood te gebruiken voor 2021, maar dat doel werd niet gehaald.
Stichting Gezond Water
Stichting Gezond Water initieert regelmatig handhavingsverzoeken aan overheden. Vorig jaar riep de stichting minister Madlener op om een vervolg te geven aan zijn eerdere ingediende motie over het verbannen van vislood omdat ‘het plan om lood uit te faseren veel te traag verloopt’.
Lokale verboden
De Unie van Waterschappen steunt de ambitie van waterschappen om lokale verboden van vislood op te nemen in pachtcontracten van viswateren. Waterschap Amstel, Gooi en Vecht doet dat bijvoorbeeld sinds 2021 door een aanpassing in de huurovereenkomst met hengelsportverenigingen. Het waterschap geeft alleen nog visrecht uit met een verbod op vislood.
Nationaal verbod
Er lagen in 2025 al plannen voor een nationaal verkoopverbod van vislood, maar dat heeft de Sportvisunie samen met de EFFTA weten te pareren. Zo’n verbod zou volgens de Sportvisunie namelijk ‘niet controleerbaar én onevenredig schadelijk zijn geweest voor de Nederlandse handel’. De unie pleit nu voor een overgangsperiode van drie tot vijf jaar, zodat sportvissers, producenten en handelaren zich nog enkele jaren kunnen voorbereiden.
Minister Tieman gaf recent aan dat het belangrijk is ‘dat de mogelijkheid van een nationaal verbod opnieuw in beeld komt, mocht er over twee jaar onverhoopt vertraging optreden bij de realisatie van een Europees verbod’.
