Door de droogte staan de sloten in Brabant droog. (foto: Aa en Maas).

Ondanks de droogte en de hoge temperaturen is er volgens de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling geen reden om aan te nemen dat er de komende twee weken een serieus watertekort zal ontstaan. De Rijn en Maas blijven voldoende water aanvoeren, zo verklaarde Hans de Vries van Rijkswaterstaat op 4 juli op een persconferentie in het Brabantse Sommeren die door de Unie van Waterschappen werd belegd. Dijkgraaf Lambert Verheijen van waterschap Aa en Maas is bezorgder omdat boeren op de hogere zandgronden hun akkers nu met grondwater besproeien waardoor de grondwaterstanden gaan dalen.

Grafiek van 3 juli met het snel toenemende neerslagtekort (zwarte lijn) van dit moment. Het tekort (grijs gebiedje) kan nu snel doorgroeien naar het recordjaar 1976 (rode lijn) (Bron: KNMI).

Grote meren goed gevuld
“De grote meren zijn goed gevuld en de rivieren blijven de komende twee weken nog voldoende zoetwater aanvoeren. Daarom verwachten wij dat de code ‘groen’ voorlopig van kracht blijft’, zo vertelde Hans de Vries namens de LCW-commissie. Hij verwacht niet dat de commissie zich de komende twee weken zal moeten buigen over lastige verdeelvraagstukken van zoetwater over de verschillende gebruikers.
De Vries benadrukte het grote verschil tussen het watersysteem in laag Nederland dat door de rivieren gevoed blijft worden met zoetwater, en het watersysteem in hoog Nederland dat het helemaal moet hebben van de regenval. “Als deze situatie aanhoudt dan zal de situatie daar gaandeweg serieuzer worden.”

Hans de Vries van Rijkswaterstaat verklaarde dat de grote rivieren de komende weken nog voldoende water blijven afvoeren. (foto: Jac van Tuijn).

Snelle toename neerslagtekort
KNMI-meteoroloog Edwin Büscher liet de grafiek zien van het neerslagtekort. “In deze tijd is er altijd een tekort maar opvallend is de snelle stijging van de afgelopen weken. Het tekort behoort nu al tot de 5% van de droogste jaren en het stijgt snel door naar het tekort van het recordjaar 1976.” Volgens Büscher is het te warm en te droog voor de tijd van het jaar. “De verwachting is dat dit extreme weer de komende maand aanhoudt en een enkele onweersbui zal daar niet veel aan afdoen”, aldus de meteoroloog. Op de vraag of we hier te maken hebben met een voor altijd terugkerend fenomeen, wilde hij nog niet antwoorden. “Uit de toekomstige klimaatscenario’s weten we dat het in Zuid-Europa droger gaat worden, en in Noord-Europa natter. Hoe het kwartje in Nederland gaat vallen, weten we nog niet precies.”

Dijkgraaf Lambert Verheijen van Waterschap Aa en Maas is bezorgd over de daling van de grondwaterstand. (foto: Jac van Tuijn).

Beregeningsverboden
Onweersbuien in Zuid-Duitsland en Frankrijk zullen er de komende weken voor zorgen dat de Rijn en Maas nog voldoende water zullen blijven afvoeren. Maar op de Brabantse hoge zandgronden hebben ze daar niet veel aan. Boeren die direct langs Maas zijn gevestigd mogen nog wel rivierwater onttrekken voor het beregenen van hun akkers. Hun collega’s landinwaarts zitten met een beregeningsverbod voor water uit sloten en andere oppervlaktewateren. Die moeten wachten op regen of overstappen op het gebruik van ondiepe grondwater. En daar zit precies de zorg van dijkgraaf Lambert Verheijen van waterschap Aan en Maas. Op de persconferentie gaf hij aan dat op sommige plaatsen het grondwater al 6 meter is gedaald en het is maar de vraag of het oude peil ooit nog terug gaat komen. “Normaal onttrekken de boeren in de zomer zo’n 14 miljoen kuub grondwater. We weten uit andere jaren dat bij zo’n extreem droog weer dat tot 70 of 80 miljoen kuub kan oplopen”, aldus Verheijen. Volgens de dijkgraaf is er dus geen acuut probleem voor de boeren en kan iedereen over voldoende water beschikken. “Maar op de langere termijn kan het leiden tot uitputting van ondiepe grondwater.”