Eén van de gepresenteerde technieken op Smart Base 1.0: een apparaat van Hydrowashr, waarmee je je handen kunt wassen met lucht in plaats van water (foto: Jac van Tuijn).

In zes containers op de Smart Base-locatie van Defensie in Soesterberg staat de nieuwste Nederlandse watertechnologie opgesteld, waarmee moet worden aangetoond dat het mogelijk is om bij vredesmissies het watergebruik op een militair kamp met 80 procent terug te dringen. Defensie onderzoekt samen met Nederlandse watertechnologiebedrijven of een dergelijke besparing haalbaar is.

De bedrijven hebben de afgelopen maanden samen met Defensie hun watersystemen kunnen optimaliseren en tijdens een tussentijdse presentatie op 22 juni werd de verwachting uitgesproken dat de reductiedoelstelling haalbaar moet zijn.

Fors beslag op lokale watervoorraden
Defensie heeft de ambitie om de watervoetafdruk van militaire kampen tijdens missies fors omlaag te brengen. De missies naar Mali en Afghanistan hebben geleerd dat de aanwezigheid van een paar honderd militairen in droge gebieden, al snel een fors beslag legt op de lokale watervoorraden. Bovendien vraagt de bevoorrading met water ook logistiek een robuuste infrastructuur.

Nieuwe robuuste technieken gewenst
Samen met regionale ontwikkelingsmaatschappijen deed Defensie een uitvraag aan het bedrijfsleven om te komen met nieuwe robuuste technieken die een aanmerkelijke waterbesparing mogelijk maken. Zeshonderd bedrijven reageerden, en uit dat aanbod zijn 140 serieuze projectvoorstellen samengesteld. Hieruit zijn er uiteindelijk zes geselecteerd die op de fieldlab-locatie in Soesterberg de voorgestelde technieken konden testen voor mogelijke toepassing op een militair kamp. De ontwikkeling van de nieuwe waterbesparende concepten wordt begeleid door Water Alliance en Innovation Quarter. Het experiment met Smart Base 1.0 is bijna afgelopen en aan de hand van een eindrapportage zal Defensie beslissen over een vervolgexperiment en een eventuele aanschaf van nieuwe systemen.

Smart Base-locatie is speciaal opgezet voor experimenten
“Wij hebben een probleem, kom ons helpen”, zo vatte luitenant-kolonel Edwin Leidelmeijer de samenwerking met het bedrijfsleven samen. Defensie heeft volgens hem de Smart Base-locatie speciaal opgezet om te kunnen experimenteren met nieuwe technieken, ook op het gebied van energie, logistiek en bescherming. Zo kan men beoordelen in hoeverre die wel of niet bruikbaar zijn. “Voordat we geld gaan investeren, willen we eerst weten of een techniek ons probleem kan oplossen”, aldus Leidelmeijer tijdens de presentatie. “We moeten bij de aanschaf van een systeem er wel een jaar of vijftien plezier van kunnen hebben.” Voor het fieldlab zet Defensie vooral in op de samenwerking met jonge MKB-bedrijven, omdat ze daar meer vrijheid verwacht om mee te denken aan oplossingen. Grote bedrijven zouden er meer belang bij hebben om vast te houden aan de producten die ze al leveren.

Drie categorieën
De gekozen voorstellen zijn verdeeld over drie categorieën: drinkwaterbereiding, waterbesparing en afvalwaterbehandeling. Bij de zes experimenten zijn in totaal acht watertechnologiebedrijven betrokken:
• Membraandestillatie door Bredenoord samen met Rainmaker;
• Handen wassen met lucht door Hydrowashr;
• Hergebruik douchewater door Upfall Shower;
• Mobiele afspoelplaats door ESEP;
• Afvalwaterbehandeling met MBBR en keramische membraanfilter door RWB;
• Zwartwaterbehandeling met UF-filter en bioreactor door Jotem en Pentair.