Adviescommissie Water adviseert over waterschapsbestuur

Schultz had de Adviescommisie Water gevraagd om een advies uit te brengen dat dient als input voor de door haar toegezegde evaluatie van de systematiek van samenstelling van het waterschapsbestuur. 
De samenstelling van het bestuur van waterschappen is gebaseerd op het principe ‘belang-betaling-zeggenschap’. Degenen die een belang hebben bij het werk van het waterschap en daarvoor betalen, hebben een stem in het bestuur. De AcW vindt dat dat uitgangspunt nog steeds goed past bij het functionele karakter van de waterschappen. 

Vertegenwoordiging
Inwoners, agrariërs, eigenaren van bedrijven en van natuurterreinen hebben belang bij veiligheid tegen overstromen en een goede waterkwaliteit. Daarnaast zijn eigenaren van gronden voor hun bedrijfsvoering sterk afhankelijk van het waterbeheer, zoals het peilbeheer voor landbouwgronden en natuurterreinen. Voor een goede afweging van belangen in het bestuur vindt de commissie dat al deze groepen daarin vertegenwoordigd moeten zijn. 

Transparant
Daarom staat de AcW achter het borgen van zetels voor de natuur, landbouw en bedrijven. Daarmee wordt verzekerd dat deze niet ondersneeuwen in de grotere groep ingezetenen. 
De AcW pleit voor een simpel en transparant systeem voor de verdeling van de zetels in het bestuur. De commissie adviseert daarom een gelijke verhouding aan te houden van elk twee zetels voor landbouw, natuur en bedrijven; wettelijk vast te leggen. Provincies hebben dan geen rol meer in de vaststelling van het aantal zetels. 

Wie betaalt, bepaalt
Voorop staat dát alle relevante belangen in het bestuur zijn vertegenwoordigd. Het exacte aantal zetels voor de verschillende categorieën vindt de commissie minder belangrijk. Het gaat in het waterschapsbestuur om de kwaliteit van de inbreng, de (gebieds)kennis en het draagvlak in het gebied voor de projecten die het waterschap uitvoert. Bovendien vindt de commissie dat als criterium voor de verhouding tussen de zetels niet het aandeel in de waterschapsheffingen kan worden gehanteerd. “Wie betaalt, bepaalt” is te kort door de bocht. 

Verkiezingen
Een andere vraag is de wijze van invullen van de zetels met kandidaten. In het huidige systeem worden voor de ingezetenen directe verkiezingen gehouden met een lijstenstelsel. De bestuurders voor de andere drie categorieën worden na een open kandidaatstelling en selectieprocedure benoemd. De AcW ziet geen aanleiding voor een aanpassing van dat systeem. Het past goed bij de aard van de organisatie en levert kwalitatief goede bestuurders op. Bovendien is de systematiek van de verkiezingen de afgelopen decennia al vaak aangepast. De commissie vindt dat enige continuïteit nu wenselijk is.