Een consortium van mkb-bedrijven, kennisinstellingen, zorginstellingen en overheden gaat in Noord-Nederland de komende drie jaar samenwerken aan concrete en schaalbare oplossingen om medicijnresten in grond- en oppervlaktewater terug te dringen. Water Alliance koppelt daarbij meerdere praktijkcasussen aan de juiste technologieleveranciers.
Medicijnresten in grond- en oppervlaktewater vormen een groeiend probleem. Door vergrijzing en het toenemend aantal chronische aandoeningen zal het medicijngebruik de komende jaren verder stijgen. Dit vormt een groeiende bedreiging voor de gezondheid van mens en de leefomgeving, vooral in Noord-Nederland als een van de meest vergrijsde regio’s.
Dat het onderwerp hier al langer speelt, blijkt ook uit eerder onderzoek van waterschappen, zuiveringsbedrijven en ziekenhuizen, waaronder het UMCG in Groningen: op de website van het academisch ziekenhuis verschenen al in 2015 de eerste berichten over medicijnresten in oppervlaktewater.
Sectoren bundelen krachten
De kracht van dit project ligt volgens de initiatiefnemers in de samenwerking tussen de watertechnologiesector, Life Science & Health, de zorg en het mkb bij het ontwikkelen van innovatieve oplossingen. Onder leiding van penvoerder TCNN brengen de partners hun expertise samen om de kloof tussen kennis en praktijk te verkleinen.
Vier pijlers
Zij werken, aangestuurd door werkpakketleiders Water Alliance, LIFE Cooperative, CEW en UMCG, met het mkb aan oplossingen langs vier pijlers:
- geavanceerde waterzuivering om medicijnresten uit het water te verwijderen
- de ontwikkeling van duurzamere geneesmiddelen en toedieningsvormen,
- het verbeteren van voorschrijfgedrag en therapietrouw om onnodig medicijngebruik te beperken
- actieve kennisdeling om succesvolle aanpakken breed in de regio en daarbuiten te verspreiden.
Van casus naar pilot
Water Alliance koppelt voor het project meerdere praktijkcasussen aan de juiste technologieleveranciers, licht André Mepschen, business developer van de netwerk- en brancheorganisatie, toe. Eén casus richt zich op radioactief afval dat vrijkomt bij bepaalde behandelingen en scans in ziekenhuizen.
“Dat belandt nu vaak via het riool in het watersysteem, dus we willen daar stroomopwaarts al ingrijpen. Daarom zijn ziekenhuizen aangesloten. In een tweede casus onderzoekt het UMCG in Groningen wat het kan doen om antibiotica in het afvalwater te voorkomen. Hierdoor kan de antbioticaresistentie immers toenemen.” Beide casussen laten zien hoe vervuiling zowel aan de bron als verderop in de keten kan worden aangepakt.
Technologieleveranciers
Er moeten er nog meer casussen bijkomen. Of die zich richten op end-of-pipe-oplossingen of juist op maatregelen stroomopwaarts moet nog worden bepaald. Daarna kan Water Alliance ze koppelen aan geschikte technologieleveranciers die als projectpartner kunnen instappen en een pilot kunnen uitvoeren. “De andere casussen bepalen we in overleg met de partners op basis van de kansen die zijn zien”, aldus Mepschen.
Maatschappelijke impact
Tijdens de aftrap van het project in januari spraken de deelnemers hun gezamenlijke ambitie uit om een structurele verbinding te leggen tussen de water-, farma- en zorgsector, het medicijngebruik aantoonbaar terug te dringen door bewuster voorschrijven en duurzaamheid een vanzelfsprekend onderdeel te maken van medicatiebeleid en -gebruik.
Naast deze ecologische en maatschappelijke doelen mikt het project op de creatie van 75 nieuwe arbeidsplaatsen en de gerichte ondersteuning van minimaal 30 bedrijven. De oplossingen die hieruit voortkomen zijn bovendien breed toepasbaar, ook buiten de regio, waarmee Noord-Nederland zich kan positioneren als landelijke en internationale koploper in de aanpak van medicijnresten in water.
Deelnemende partners
Het project is een samenwerking tussen: TCNN (penvoerder), LIFE Cooperative, Wilhelmina Ziekenhuis Assen, Martini Ziekenhuis, Isala Ziekenhuis, Rijksuniversiteit Groningen, UMCG, Frisius MC, Water Alliance, Centre of Expertise Watertechnology (CEW), Wetterskip Fryslân, Waterschap Noorderzijlvest, Provincie Groningen, Provincie Drenthe, Provincie Fryslân, SNN en Medicijnresten uit Water Noord-Nederland.
Financiering
De beschikking is inmiddels binnen en verstrekt vanuit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) door Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN), samen met cofinanciering vanuit de provincies Drenthe, Groningen en Friesland en gemeenten Assen, Leeuwarden en Groningen. Het totale projectbudget bedraagt 2,34 miljoen euro, waarvan de helft vanuit SNN wordt gesubsidieerd.
