In het coalitie-akkoord ‘Aan de slag’ van de nieuwe regering is veel aandacht voor de waterkwaliteit. Nederland wil inzetten op een realistische Kaderrichtlijn Water om doelen te behalen en bovendien worden we kartrekker voor een Europees verbod op PFAS. Een lozingsverbod van PFAS-houdende producten wordt op korte termijn onderzocht. In de ruimtelijke ontwikkeling is ‘water en bodem sturend’ een richtinggevend principe. Ook komt het Stikstoffonds terug.
Het op 30 januari gepubliceerde coalitie-akkoord 2026-2030 van de nieuwe regering bevat veel aandachtspunten voor verbetering van de waterkwaliteit. Voor schoon drinkwater wordt uitvoering gegeven aan het Actieprogramma beschikbaarheid drinkwaterbronnen, de Kaderrichtlijn Water wordt gesimplificeerd en er is veel aandacht voor een verbod op en het terugdringen van PFAS-houdende producten. Daarnaast moeten bestaande lozingsvergunningen worden aangescherpt, en bij de afgifte van nieuwe vergunningen moet gebruik worden gemaakt van de best beschikbare technieken. Op het gebied van landbouw zet de nieuwe regering zich in op herstel van het Stikstoffonds en extra middelen tot 2035, ook voor de bescherming van kwetsbare watergebieden.
Kaderrichtlijn Water
In het akkoord is te lezen dat Nederland bij de herziening van de Kaderrichtlijn Water inzet op simplificatie, met als doel een ambitieuze en realistische richtlijn. “Zo is er ruimte om samen met relevante waterpartners te werken aan concrete plannen voor verbetering van ons water. Zo verkleinen we de risico’s van watervervuiling.”
PFAS
PFAS kent grote risico’s voor onze gezondheid en leefomgeving. Nederland wordt kartrekker voor een Europees verbod op PFAS. Ondertussen wordt samen met betrokken partijen gekeken naar manieren om de vraag naar PFAS-houdende producten bij consumenten terug te dringen en hen te helpen kiezen voor alternatieven zonder PFAS. De nieuwe regering beziet of en hoe op korte termijn een lozingsverbod mogelijk is.
Lozingsvergunningen aanscherpen
Milieuvervuiling door zeer zorgwekkende stoffen wordt tegengegaan door bestaande lozingsvergunningen kritisch te toetsen en waar nodig aan te scherpen. Nieuwe lozingsvergunningen worden alleen afgegeven onder strikte voorwaarden en op basis van de best beschikbare technieken.
Kwetsbare watergebieden beschermen
Uit het totaalpakket van 20 miljard euro voor landbouw, natuur en stikstof is ook financiële ruimte gereserveerd voor water. Tot 2035 wordt 1,25 miljard euro vrijgemaakt voor compensatie in de meest kwetsbare watergebieden, waar agrarisch grondgebruik wordt geëxtensiveerd ten behoeve van de doelen van de KRW, is te lezen in de budgettaire bijlage bij het akkoord. Daarnaast is binnen het pakket expliciet budget gereserveerd voor KRW- en watermaatregelen.
Stikstoffonds
Het Stikstoffonds wordt hersteld voor onder meer natuurherstel, gebiedsontwikkeling en de landbouwtransitie, met als doel (juridisch) aantoonbare stikstofreductie. Op pagina 20 van het coalitie-akkoord is te lezen dat de Rijksoverheid een duidelijke, landelijke aanpak voorstelt voor reductiedoelen van stikstof, CO2 en water. “In een gebiedsgerichte aanpak worden, in overleg met de provincies, specifieke doelen per gebied vastgesteld, en zodra dat mogelijk is ook per bedrijf. Door deze doelsturing krijgt elke boer duidelijkheid over hoeveel het bedrijf mag uitstoten en komt zo zelf aan het stuur.” Met een goed meetnetwerk worden de resultaten van natuur, bodem en water elke twee jaar landelijk en regionaal gemeten.
Gesloten kringlopen
Uiterlijk 2032 voert de nieuwe regering een eenvoudige, grondgebondenheidsnorm in zodat elk bedrijf een zoveel mogelijk gesloten kringloop heeft. Dat is minder vervuilend en beter voor de waterkwaliteit, aldus het akkoord. Er komt wel een uitzondering voor boeren die voldoen aan doelsturing. Daarnaast komt er een onderzoek naar grasland- en rustgewasplicht in gebieden die gevoeliger zijn voor stikstofuitspoeling.
Waterveiligheid
Waterveiligheid blijft een vaste pijler van het beleid. Het kabinet blijft werken aan de uitvoering van het Deltaprogramma en aan de herijking van de Deltabeslissingen.
