muskusratten
Een muskusrat in het water (foto: WDODelta).

De Zeeuwse muskusrattenbestrijding heeft in 2025 een positief resultaat behaald. Het vangstresultaat is met 25% afgenomen ten opzichte van het voorgaande jaar. Werden er in 2024 nog bijna vierduizend (3.992) muskusratten gevangen, in 2025 is dit aantal afgenomen tot 2.976. Als oorzaak noemt het waterschap professionele bestrijding en ideale omstandigheden (droogte) om te bestrijden. Een daling van de vangstcijfers past in de aanpak om naar een niet levensvatbare populatie muskusratten toe te werken in 2034. Muskusratten vormen een risico voor waterveiligheid en voor de natuur.  

Effectieve bestrijding en droogte
Om het aantal muskusratten in Zeeland onder controle te krijgen, investeerde het waterschap in 2022 in extra bestrijders. Drie jaar later is het resultaat zichtbaar dat een solide team van bestrijders de Zeeuwse wateren stapsgewijs uitkamt op de aanwezigheid van de muskusrat.

Ook de droogte van 2025 heeft bijgedragen aan het werk van de muskusrattenbestrijders. Door lagere waterpeilen en soms zelfs het droogvallen van sloten, is de verspreiding van de muskusrat beperkt gebleven. In tegenstelling tot de bestrijders, die konden volgens het waterschap op plekken komen waar normaal altijd water staat. In Zeeland zijn geen beverratten aangetroffen.

Landelijk beeld
Het totaal aantal vangsten in Nederland laat juist een stijging zien. In 2025 zijn er door 21 waterschappen 84.438 muskusratten gevangen. Dat is een toename van ruim 18.500 en een stijging van 27% ten opzichte van 2024. Deze stijging is veelal te wijten aan westelijk gelegen waterschappen waar de bestrijding het afgelopen jaar intensiever is geworden. Ook de grote instroom van muskusratten rondom de Duitse grens is medebepalend. In Duitsland is de bestrijding van de muskusrat minder goed georganiseerd dan in Nederland.

Muskus- en beverratten: bedreiging voor oevers en natuur
In Nederland leven muskus- en beverratten. Deze dieren graven gangen en holen in oevers en dijken, waardoor die verzwakken. Ook eten ze veel planten, jagen andere dieren weg en verstoren zo de natuur. Muskus- en beverratten horen hier niet thuis en hebben bijna geen natuurlijke vijanden. Ze kunnen zich snel voortplanten: één dierenpaar kan in een paar jaar duizenden jongen krijgen, die binnen een half jaar zelf weer jongen krijgen. Muskusratten komen in heel Nederland voor, beverratten vooral langs de oostgrens van ons land.

Eén muskusrat verzet per jaar maar liefst 13 kruiwagens grond. Dat graafwerk maakt dijken en oevers instabiel. Daardoor ontstaan gevaarlijke situaties voor mensen, dieren en voertuigen. Ook raken sloten verstopt, waardoor water minder goed (weg)stroomt en kan worden aangevoerd tijdens droge periodes. In ons land, dat voor een groot deel onder zeeniveau ligt, is dat gevaarlijk. Als waterschappen niets doen, wordt de schade aan dijken, oevers én aan de natuur steeds groter. De 21 waterschappen bestrijden muskus- en beverratten om Nederland veilig te houden. Speciaal opgeleide bestrijders zoeken dagelijks naar sporen van deze dieren. Ze gebruiken daarbij moderne hulpmiddelen, zoals drones en DNA-onderzoek uit watermonsters.

Gezamenlijk doel
Samen werken de waterschappen aan het doel om in 2034 geen levensvatbare populatie muskusratten meer te hebben in Nederland. Dat is het geval als er in Nederland minder dan 500 muskusratten per jaar worden gevangen.