Brabantse Delta heeft vooralsnog geen drugsafvalresten gevonden in het oppervlaktewater in de omgeving van drie akkers rond Baarle-Nassau. Daar vond de politie in het voorjaar giftig afval dat was vermengd met mest. Het waterschap blijft monitoren en meten, aldus de woordvoerder.
De zaak kwam in maart al bij de politie in beeld. Bij Meld Misdaad Anoniem (MMA) kwam een serieuze en gedetailleerde tip binnen dat iemand uit Baarle-Nassau drugsafval vermengde met mest en die had geïnjecteerd in akkerland, schrijft de NOS.
Rechercheonderzoek
Er volgde rechercheonderzoek. Dat leidde er op 21 mei toe dat er teams op pad gingen van politie, specialisten van het NFI ((Nederlands Forensisch Instituut), milieudeskundigen van de Omgevingsdienst en mensen van de opsporingsdienst van de NVWA. Ze vulden emmertjes met zand en namen die mee voor onderzoek in een laboratorium.
Laboratoriumonderzoek
Het onderzoek maakte deze zomer duidelijk dat er op drie van de twintig akkers sporen zijn gevonden van stoffen die te maken hebben met de productie van crystal meth. Details heeft de politie volgens de NOS niet gegeven, maar bij andere afvalvondsten rond ‘meth’ ging het dan om allerlei giftige stoffen zoals aceton, tolueen en zoutzuur.
Bevoegd gezag
De gemeente Baarle-Nassau is het bevoegd gezag in deze casus, stelt de woordvoerder van het waterschap. Dat komt omdat mogelijke verontreiniging via de bodem verloopt en niet via het oppervlaktewater. Het waterschap is direct geïnformeerd door de instanties toen duidelijk was dat er sprake was van bemesting met drugsafvalresten op de akkers.
Monsters
Het waterschap nam monsters van het oppervlaktewater grenzend aan de drie akkers. Er bleek toen geen sprake van drugsafvalresten in het oppervlaktewater. “We blijven dat monitoren en meten binnenkort opnieuw. En we blijven de zaak natuurlijk nauwlettend volgen en in goed contact met de andere betrokken partijen.”
Drugscriminaliteit
Overheden hebben volgens de woordvoerder steeds vaker te maken met drugscriminaliteit, mogelijk met verontreiniging van grond of water als gevolg. De aard en omvang van drugsdumpingen verandert. Het wordt steeds professioneler. Brabantse Delta vindt het belangrijk dat overheden inzicht krijgen in de productielocaties in de provincie én dat ze als één overheid handelen in het opruimen, saneren en optreden bij (grootschalig) dumpingen.
Samenwerking
Samenwerking is ook binnen dit maatschappelijke vraagstuk, dat zich steeds verder ontwikkelt, essentieel. Brabantse Delta en De Dommel haalden 27 januari 2023 twee Kamerleden naar Brabant om meer bekendheid te vragen voor de omvang en impact van drugscriminaliteit in de provincie.
Problemen rwzi
Lozingen van drugsafval kunnen bijvoorbeeld problemen opleveren op de rwzi. Soms moet een rwzi zelfs stilgelegd worden. De Kamerleden namen daarom een kijkje op de rwzi in Halsteren. Daar kregen ze een rondleiding, waarbij ook dijkgraaf Kees Jan de Vet van waterschap Brabantse Delta en watergraaf Erik de Ridder van waterschap De Dommel aanwezig waren. Zij gaven een toelichting over de gevolgen en de kosten van drugsafvaldumpingen voor de rioolwaterzuivering.
Betere financiële regeling
In november 2023 werd al bekend dat het kabinet de vergoeding van opruimkosten na dumpingen van drugsafval voor particulieren en overheden verruimt. De waterschappen en provincies zijn daar blij mee. Door de verbeterde financiële regeling kan milieuschade aan bodem, grond en oppervlaktewater beter worden voorkomen. Er kan nu immers sneller worden gesaneerd.
Bezoek aan een drugsput
En dat dat hard nodig is, konden de Kamerleden met eigen ogen bekijken. Ze bezochten een drugsput in natuurgebied Brabantse Wal. Erik de Jonge, boswachter van Brabants Landschap, en Freek Pecht, landelijk coördinator politie synthetische drugs, vertelden er meer over.
Toenemend probleem
Anoniem gedumpt drugsafval is op zichzelf al jaren een toenemend probleem, ziet ook Veerle Slegers van Water Natuurlijk. “Het vergiftigt dieren en planten in de bodem en erboven, en vervuilt grond- en oppervlaktewater. De waterschappen moeten dat water zuiveren.”
Complexer en duurder
Dat is volgens haar op zich al een steeds complexere en duurdere klus door alle stoffen die vanuit industrie, landbouw, andere sectoren en huishoudens in het water terechtkomen. Door illegale drugsdumpingen worden de kosten van die zuivering nog hoger. Ze komen voor rekening van de belastingbetaler doordat de daders meestal niet kunnen worden achterhaald en dus ook niet aansprakelijk gesteld.
Justitie
Wat er precies is gebeurd in Baarle-Nassau is aan justitie om boven water te krijgen,stelt Slegers. “Door drugsafval op akkers komen er stoffen die gevaarlijk zijn voor de volksgezondheid ook nog eens in onze voedselketen terecht. De gevolgen van illegale praktijken landen zo steeds op het bordje van de burger en de samenleving.”
“Als blijkt dat er niet genoeg middelen en menskracht zijn voor opsporing en handhaving, moet de politiek die snel opplussen. Het besef van het algemeen belang van water, bodem, natuur en volksgezondheid moet ook echt groter worden. En die bewustwording moet in de hele samenleving leiden tot een flinke gedragsverandering.”
