Eerste Kamer
Een blije Laura Bromet (GroenLinks), nadat haar initiatiefwet voor afschaffing van de geborgde zetels was aangenomen, weliswaar geamendeerd (foto: Suzanne Kröger).

Drie belangenorganisaties van het bedrijfsleven hebben hun hoop gevestigd op de Eerste Kamer, nu de Tweede Kamer heeft besloten geborgde zetels in waterschapsbesturen af te schaffen voor de categorie bedrijven. MKB-Nederland, VEMW en VNO-NCW gaan bij de senaat lobbyen om dat terug te draaien. In de landbouwsector, die de geborgde zetels behoudt, heerst gepaste tevredenheid.

Watersector nieuws

Op 31 mei stemde de Tweede Kamer voor de initiatiefwet van GroenLinks en D66 én voor een amendement van de ChristenUnie. Het resultaat daarvan is dat de geborgde zetels in waterschapsbesturen worden beperkt tot 2 voor de categorie ongebouwd en 2 voor natuur. Bedrijven krijgen geen geborgde zetels meer. Ook krijgen geborgden niet meer standaard een plek in het dagelijks bestuur van een waterschap.

Dit artikel is alleen zichtbaar voor PREMIUM abonnees

Schrijf je nu gratis in om toegang te krijgen tot PREMIUM artikelen. Alleen je emailadres is voldoende. Je kunt dan alle PREMIUM artikelen gratis lezen tot 1-1-2023. Het abonnement eindigt dan automatisch. Je zit nergens aan vast. Meer informatie over WaterForum PREMIUM lees je hier.
Wij gebruiken uw emailadres alleen om u toegang te geven tot PREMIUM artikelen

Meerwaarde

“De geborgde zetels, waaronder die voor het bedrijfsleven, dragen bij aan een goed waterschapsbestuur. Dat laat de praktijk zien”, zegt Edwin van Scherrenburg, woordvoerder namens MKB-Nederland en VNO-NCW in een reactie op het Kamerbesluit. “Juist de inbreng van kennis en kunde vanuit het bedrijfsleven heeft veel meerwaarde en evaluaties laten dit ook zien. Zo is bijvoorbeeld terugwinning van energie en grondstoffen uit afvalwater met succes geïntroduceerd dankzij inbreng van de geborgde zetels namens het bedrijfsleven. Dit is slechts één voorbeeld, maar ook in de toekomst zijn er grote vraagstukken waarbij juist de geborgde zetels een belangrijke rol kunnen spelen bij het uitwisselen van kennis en kunde. Bijvoorbeeld op het gebied van klimaat, zuivering van medicijnresten, microplastics, zorgwekkende stoffen et cetera. Daarom zullen wij ons inspannen om de afloop van dit wetgevingstraject via de Eerste Kamer te wijzigen, zodat het bedrijfsleven zijn meerwaarde in deze oudste vorm van democratie kan blijven bewijzen. Laten we het kind hier niet met het badwater weggooien, is hier het adagium!”

‘Zeer eenzijdige blik’

Ook Roy Tummers, directeur water bij de Koninklijke VEMW, de belangenbehartiger van zakelijke energie- en watergebruikers, zegt zich nu te gaan richten op de behandeling van het wetsvoorstel in de Eerste Kamer. “Dit is een teleurstellende uitkomst”, zegt Tummers. “Op deze manier wordt het functionele karakter van het waterschap ondergraven. De uitkomst doet geen recht aan de grote belangen en de meerwaarde, zowel inhoudelijk als financieel, van de categorie bedrijven. Als de Tweede Kamer stelt dat bedrijven ‘met name zijn vertegenwoordigd vanwege hun relatief hoge bijdrage aan de zuiveringsheffing waardoor er geen reden meer is voor het borgen van zetels in het waterschapsbestuur’, is daarmee wat mij betreft duidelijk dat de Tweede Kamer met een zeer eenzijdige blik naar de rol van bedrijven in het waterschap kijkt.”

Verkiezingen 2023

“Daar komt nog bij dat de eerstvolgende waterschapsverkiezingen gepland staan voor 15 maart 2023”, vervolgt Tummers. “Voor het aandragen van geborgde zetels voor de benoeming in het nieuw te vormen bestuur geldt dat er veel voorwerk verricht dient te worden. Dit is al gaande, de eerste gesprekken met de vertrouwenscommissies zijn gepland. De werving voor geborgden is ook al begonnen. Wij zien het dan ook als een blijk van behoorlijk bestuur dat een te nemen besluit pas na de verkiezingen van 2023 van kracht wordt.” Bij de stemming voor het wetsvoorstel in de Tweede Kamer werd echter een motie van VVD-Kamerlid Fahid Minhas, die voorstelde om de nieuwe situatie pas te laten ingaan ná de waterschapsverkiezingen, verworpen.

Landbouw

Agrarische belangenbehartiger LTO vindt afschaffing van de geborgde zetels voor de categorie ‘bedrijven’ onnodig, maar is tevreden dat er twee landbouwzetels in elk waterschap behouden blijven. “Dankzij dit politieke compromis blijft de praktijkkennis van de agrariër behouden in het waterschapsbestuur”, stelt de organisatie. LTO voerde samen met een coalitie van andere organisaties een stevige lobby tegen het voorstel om de geborgde zetels volledig uit de waterschappen te schrappen. “Wij pleitten voor behoud van de geborgde zetels om te zorgen voor een afgewogen belangenafweging in het waterschap. Deze agrariërs met gebiedskennis worden in het waterschap gewaardeerd om hun specifieke kennis uit de praktijk.”

‘Stap in de goede richting’

De Algemene Waterschapspartij (AWP) noemt het geamendeerde wetsvoorstel ‘een aanvaardbaar compromis, overeenkomstig de tweede optie in het advies van de commissie Boelhouwer’. Hans Middendorp, vicevoorzitter van de AWP: “Het is absoluut een stap in de goede richting voor een democratisch waterschapsbestuur. Vooral omdat het overwicht van de geborgde zetels in de coalitievorming vervalt. Daarmee worden er veel meer coalities denkbaar en dat geeft een impuls aan partijen zoals de AWP.”

Social media

Ook op social media waren er veel uiteenlopende reacties op de uitslag van de stemming in de Tweede Kamer. Zo stak de indiener van de initiatiefwet, Laura Bromet van GroenLinks, haar blijdschap niet onder stoelen of banken. Dat lokte weer diverse reacties uit van BBB-voorvrouw Caroline van der Plas. Een greep uit de reacties op Twitter: