“Zonder betrouwbare data geen toekomstbestendig waterbeheer”

Ruim 600 belangstellenden uit de waterwereld waren op 13 februari bij elkaar gekomen voor de jaarlijkse ontmoetings-, kennisdeling- en inspiratiedag over de informatievoorziening in het waterbeheer. Het aantal bezoekers neemt ieder jaar toe en onderstreept volgens de organisatoren het toegenomen belang van informatievoorziening in de watersector. 
Van der Kluit wees er in zijn openingswoord op dat er steeds meer data beschikbaar komt. En waar de informatie vroeger vooral voor eigen gebruik werd gehouden, delen partijen in de watersector nu veel meer informatie met elkaar. Door gegevens met elkaar uit te wisselen en data met elkaar te combineren, kunnen partijen betere en slimmere besluiten voor de toekomst nemen, benadrukte de CIO van Rijkswaterstaat. 
Opzet beurs
De toegenomen samenwerking tussen overheden, bedrijfsleven en kennisinstellingen vertaalde zich dan ook in de opzet van de beurs. De deelnemers konden onder meer terecht bij 51 workshops, variërend van de eerste resultaten van het onderzoeksprogramma Digitale Delta en assetmanagement in het regionaal waterbeheer tot Remote sensing in operationeel waterbeheer en de hackworkshop Bewust leven in de digitale wereld. 

Daarnaast waren er in het ideeëntheater 17 watertalks waarin specialisten van onder meer Rijkswaterstaat, Deltares, waterschappen en de TU Delft de bezoekers gedurende een kwartier bijpraatten over actuele ontwikkelingen binnen hun vakgebied. Op het beursplein waren 49 bedrijven, overheden en kennisinstellingen aanwezig om onder meer hun innovaties op het gebied van informatievoorziening met het publiek te delen.
Regisserende rol
Volgens mede-organisator Herman ter Veen komen steeds meer innovaties op informatiegebied tegenwoordig uit het bedrijfsleven. “De overheid speelt onder andere door de bezuinigingen en taakopvatting een meer regisserende rol. De kennis zit in de markt. Daarom is een nauwe samenwerking tussen overheden, bedrijven en kennisinstellingen van belang. Alleen door verbindingen aan te gaan, krijgen mooie ideeën en innovaties een kans om ook daadwerkelijk gebruikt te worden. De Waterinfodag biedt een podium om de verbindingen te laten zien en tot stand te brengen.”
Een andere belangrijke ontwikkeling is volgens hem de informatiemaatschappij die er voor zorgt dat dat de wijze waarop organisaties opereren in de watermarkt veranderd. “Voorheen werd sterk ingezet op eigen standaarden, afschermen van informatie en ‘interne’ samenwerkingsverbanden. Dit wordt aan alle kanten opengebroken. Het gebruik van open data, sources en standaarden komt steeds vaker voor. Oude samenwerkingsverbanden vallen uiteen en over de sector heen zie je nieuwe samenwerkingsverbanden. Daarnaast is er een niet te negeren internationalisering’, aldus Ter Veen.
Verder is het volgens hem belangrijk is om jongeren en onderwijs te interesseren voor de watersector. “Jongeren staan volop in de informatiemaatschappij en gaan voor een andere wijze van omgang met informatie zorgen. Daarmee werken ze mee aan de verandering van waterorganisaties. De volgende Waterinfodag zullen wij hier zeker aandacht aan besteden.”
Veiligheid
Het toegenomen belang van informatiesystemen en het gebruik van open source data stelt ook hogere eisen aan de veiligheid, bleek op de beursvloer. Vertegenwoordigers van de Taskforce Bestuur en Informatieveiligheid (BID) benadrukten het belang van bewustwording en sturing op infomatieveiligheid. Wij leven immers in een samenleving waarin informatie door alle technologische ontwikkelingen steeds vaker digitaal wordt vastgelegd en gedeeld. Aan de ene kant een positieve ontwikkeling, want zo kunnen we immers steeds makkelijker tijd-, plaats- en apparatuuronafhankelijk allerlei informatie ontsluiten. Maar helaas niet altijd zonder risico. De steeds groter wordende afhankelijkheid van deze informatiesystemen leidt bijna automatisch tot allerlei veiligheidsvraagstukken die de betrouwbaarheid, beschikbaarheid en correctheid van deze informatie raken.
Meetgegevens van de IJkdijk, data over waterkwaliteit of kwantiteit zijn niet alleen van cruciaal belang voor de betrokken partijen, maar kunnen als ze in verkeerde handen vallen, ook veel schade berokkenen. Nog gevaarlijker is het als kwaadwillende hackers op een eenvoudige manier via het internet op een systeem inbreken en vervolgens gemalen of rwzi’s op afstand bedienen, zoals twee jaar geleden het geval was bij de gemeente Veere. 
Bezuinigingen
De voortgaande bezuinigingen bij overheden, zoals waterschappen, en de toegenomen betrouwbaarheid van innovatieve meetapparatuur, brengen voor ondernemende bedrijven ook volop kansen met zich mee. Senior accountmanager Ruben Pot van Eijkelkamp in Giesbeek wees erop dat het bedrijf inmiddels 3000 meetpunten in beheer heeft voor verschillende opdrachtgevers in Nederland. “Vroeger ging een ambtenaar twee keer per maand het veld in om via een peilbuis het grondwaterniveau te meten. Tegenwoordig gaat –ie één keer in de drie maanden en meet de sensor de grondwaterstand ieder uur. Door de bezuinigingen krijgen overheden een meer regisserende rol en wij spelen daar met onze dienstverlening op in.”

Asset management

Een betrouwbare informatievoorziening is essentieel voor asset management, bleek op de stand van RoyalHaskoningDHV. Directeur business development Marc van den Heuvel wees bezoekers onder meer op de AquaSuite-software die het bedrijf heeft ontwikkeld voor geavanceerde besturing en monitoring van drink- en afvalwaterprocessen en van gemalen. De ontwikkeling van steeds verdergaande centralisering van de besturing en bediening, zorgt ervoor dat meerdere zuiveringen en gemalen door steeds minder mensen, en op afstand worden bediend. “Het beheer en onderhoud wordt steeds vaker op basis van deze informatie georganiseerd. Dit vraagt om een betrouwbare, stabiele en optimale besturing”, aldus Van den Heuvel. 
Nationale Regenradar
Daarnaast maken onder andere waterschappen volgens hem steeds vaker gebruik van de Nationale Regenradar die het bedrijf met een aantal partijen heeft ontwikkeld. “Overheden hebben immers behoefte aan dezelfde hoogwaardige neerslag gegevens en voorspellingen. Neerslag is tenslotte de drijvende kracht achter alle hydrologische processen.”
Regenradars in combinatie met regenmeters kunnen inzicht in de ruimtelijke verdeling van neerslag geven, maar voor de ontwikkeling van de Nationale Regenradar was deze data niet accuraat genoeg. Daarom hebben verschillende eindgebruikers hun krachten gebundeld en samen met specialisten van het KNMI en verschillende universiteiten het product ontwikkeld. Veel water dat door Nederland stroomt is afkomstig uit omringende landen. Rijkswaterstaat, deelnemer aan de Nationale Regenradar is dan ook geïnteresseerd in data vanuit Rijn en Maastroomgebied. En grenswaterschappen zoeken steeds meer de samenwerking met hun buurlanden. “Maar ook buiten Europa is er interesse in dit open source product, zoals in Thailans en Ruanda”, aldus Van den Heuvel. 
Bredere opzet 
De organisatie van de Waterinfodag heeft inmiddels de datum van de volgende editie bekend gemaakt. Op 12 februari 2014 kunnen belangstellenden weer in het NBC terecht voor een nieuwe ontmoetings-, kennisdeling-, en informatiedag. Internationalisering en jongeren in waterbeheer komen daarbij zeker aan bod. Ter Veen: “De kracht van de Waterinfodag is dat wij mensen breed informeren met informatie als bindend element. Het is een ware bazaar voor een brede doelgroep. Bezoekers kunnen zelf keuzes maken, netwerken en zich laten inspireren.”
De eerste beursaanmeldingen heeft de organisatie inmiddels ontvangen. “De nieuwe programmacommissie komt al snel weer bij elkaar. Belangstellenden kunnen voor meer informatie over de Waterinfodag 2015 terecht op www.waterinfodag.nl”, aldus Ter Veen. 

Belangstellenden kunnen alle video-opnames terugkijken op www.waterinfodag.nl