Een dode zeekoet, aangetroffen op het Nederlandse strand (foto: Sven Prins).

De afgelopen weken zijn op de Nederlandse stranden vele duizenden verzwakte en dode zeekoeten aangespoeld. De vogels worden aangetroffen op de Waddeneilanden en aan de Hollandse kust. Sommige milieuorganisaties leggen al een verband met de in januari overboord geslagen containers van het vrachtschip MSC Zoë. Samen met andere onderzoeksinstituten doet WUR onderzoek naar de vogelsterfte.

Levende vogels worden naar opvangcentra gebracht en dode dieren zijn verzameld voor onderzoek naar de doodsoorzaken. Er komen wel vaker pieken voor in strandingen van zeekoeten na periodes met zware weersomstandigheden. Maar de mate waarin dit nu gebeurt, is volgens Wageningen University & Research (WUR) al jarenlang niet meer voorgekomen. De sterfte werd in januari voor het eerst zichtbaar op de Waddeneilanden, maar heeft zich uitgebreid over de hele Nederlandse kust. In de buurlanden is weinig tot niets te merken van deze sterfte, zegt WUR, dus het lijkt een probleem te zijn dat alleen in ons land speelt. De huidige sterfte kan mede beïnvloed zijn door andere (lokale) factoren dan alleen maar zwaar weer op zee. “Het is dus van belang om de achterliggende oorzaken van deze massasterfte te onderzoeken” stellen de Wageningse onderzoekers.

Mogelijk verband met overboord geslagen containers
Inmiddels wordt vanuit de natuur- en milieuhoek al gesuggereerd dat de verhoogde sterfte mogelijk het gevolg is van giftige stoffen in enkele containers die het vrachtschip MSC Zoë in januari ten noorden van de Waddeneilanden in een zware storm heeft verloren. De Brit John Hourston, oprichter van de Blue Planet Society, meent dat het hoge aantal aangespoelde vogels waarschijnlijk niet alléén aan zwaar weer is te wijten. “Het is wel erg toevallig dat het juist gebeurt nadat de MSC Zoë 345 containers heeft verloren”, stelde hij in een tv-interview met Euronews. “Officieel is er natuurlijk nog geen rechtstreeks verband aangetoond, maar we moeten zeker rekening houden met de mogelijkheid dat zo’n verband er wel is. Van drie van de 345 containers is bekend dat ze gevaarlijke stoffen bevatten, maar we hebben, ondanks herhaaldelijk verzoek, van MSC nog geen lijst gekregen van de precieze inhoud van de overboord geslagen containers. Er zijn inmiddels zo’n twintig containers geborgen, dus dat betekent dat er nog 325 op de bodem van de Noordzee liggen. Met onbekende inhoud.”

Veel dode zeekoeten verzameld voor onderzoek
De onderzoeksinstituten die hun krachten hebben gebundeld – onder andere Wageningen Marine Research, Wageningen Bioveterinary Research en het Dutch Wildlife Health Centre van de Universiteit Utrecht – zijn nog lang niet zover dat ze een link met de MSC-containers kunnen leggen. Voor hen liggen de mogelijke oorzaken van de massasterfte nog helemaal open. In samenwerking met een groot aantal vrijwilligers aan de kust zijn nu veel dode zeekoeten voor onderzoek verzameld. In overleg met het ministerie van LNV, financier en opdrachtgever van het onderzoek, willen deze onderzoeksinstituten een groot aantal dode zeekoeten (minimaal 100) onderzoeken. De eerste resultaten worden begin maart verwacht. Een klein aantal vogels is al onderzocht. Deze waren allemaal sterk vermagerd en hadden ernstige maag-darmproblemen.